Hakkari İHD ve ÖHD’den İran’daki hak ihlallerine tepki

Özgürlük İçin Hukukçular Derneği (ÖHD) Hakkâri Şubesi ile İnsan Hakları Derneği (İHD) Hakkâri Şubesi, İran genelinde yaşanan olaylarda sivillere yönelik ağır ve sistematik insan hakları ihlallerine karşı basın açıklaması yaptı. Zagros İş Merkezi’nin 6. katında bulunan ÖHD Hakkâri Şubesi’nde yapılan açıklamaya ÖHD ve İHD üyeleri katıldı. Açıklamada, İran’da yaşanan hak ihlallerinin uzun yıllardır süren ayrımcı ve baskıcı devlet politikalarının bir sonucu olduğu vurgulandı.

Basın açıklamasını okuyan ÖHD Hakkâri Şubesi Eş Başkanı Cevahir Ağralı, “Basına ve kamuoyuna” başlığıyla yaptığı açıklamada, son dönemlerde İran genelinde yaşanan halk ayaklanmaları sırasında birçok bölgede sivillere yönelik ağır ve sistematik insan hakları ihlallerinin yaşandığını ifade etti. Ağralı, barışçıl gösterilere katılan insanların, kadınların, gençlerin ve çocukların güvenlik güçlerinin orantısız ve ölümcül müdahaleleri sonucu yaşamlarını yitirdiğini belirterek, yüzlerce kişinin keyfi biçimde gözaltına alındığını ve tutuklandığını söyledi.

İran’da Kürt halkına yönelik uygulamaların yalnızca güncel olaylarla sınırlı olmadığını vurgulayan Ağralı, bunun uzun yıllardır süregelen ayrımcı ve baskıcı devlet politikalarının bir devamı niteliğinde olduğunu belirtti. Ağralı, ifade özgürlüğü, toplantı ve gösteri hakkı, adil yargılanma hakkı ve yaşam hakkının açıkça ihlal edildiğini ifade etti. Gözaltında işkence ve kötü muamele iddiaları, zorla kaybetmeler ve faili meçhul ölümlerin endişe verici boyutlara ulaştığını dile getiren Ağralı, İran İslam Cumhuriyeti’nin taraf olduğu uluslararası insan hakları sözleşmeleri ve kendi anayasası gereği vatandaşlarının temel hak ve özgürlüklerini koruma sorumluluğu bulunduğunu belirtti. Buna rağmen yaşanan ihlallerin cezasızlık politikasıyla derinleştiğini ifade eden Ağralı, bu durumun toplumda onarılması güç yaralar açtığını söyledi.

İran’daki toplumsal olaylarda en az 5 bin 137 kişinin yaşamını yitirdiğini belirten Ağralı, hayatını kaybedenlerin 4 bin 834’ünün sivil gösterici, 208’inin güvenlik görevlisi ve en az 54’ünün çocuk olduğunun tespit edildiğini ifade etti. İnsan hakları izleme gruplarının araştırmalarını sürdürdüğünü belirten Ağralı, gerçek sayının daha yüksek olabileceğine dikkat çekildiğini söyledi. Bazı uluslararası uzmanların tahmini olarak 20 bin veya daha fazla sivil ölüm olabileceğini belirttiğini aktardı.

Yaralı sayısının 7 bin 400’ü aştığını ifade eden Ağralı, çok sayıda ciddi yaralanma ve kalıcı sakatlığa neden olan saldırıların rapor edildiğini belirtti. Ağralı, “İnsan hakları savunucuları olarak İran’da ve özellikle Rojhelat’ta barışçıl gösterilere yönelik şiddeti, sivillerin hedef alınmasını ve yargısız infazları, keyfi gözaltı, işkence ve kötü muamele uygulamalarını en güçlü şekilde kınıyoruz, uluslararası kamuoyunu, Birleşmiş Milletler’i ve ilgili insan hakları mekanizmalarını acil ve etkili adımlar atmaya çağırıyoruz” dedi.

Açıklamasının sonunda Ağralı, yaşam hakkının kutsal olduğunu vurgulayarak, halkların özgürlük, adalet ve onurlu bir yaşam talebinin suç olmadığını ifade etti. Yaşanan hak ihlallerinin takipçisi olmaya ve mağdurların sesi olmaya devam edeceklerini söyledi.