Yüksekova’da sulama projesine tepki: “Köyümüz kuruyor, göç etmek zorunda kalacağız”

Yüksekova’ya bağlı Tuğlu (Hacıyan) köyünün Çayırlı (Mergan) mezrasında yıllar önce ihale kapsamında yapılan sulama kanalı projesi, köylülerin iddiasına göre işlevsiz hale geldi. Köylüler, proje yapım süreciyle birlikte yaklaşık 7 yıldır sorun yaşadıklarını, son 3 yıldır ise köylerine yeterli su ulaşmadığını belirtti.

Köy sakinleri, daha önce ata yöntemiyle oluşturulan eski kanal sayesinde tüm tarım arazileri ile meyve bahçelerini sulayabildiklerini, ancak yeni proje sonrası suyun köye ulaşmadığını savundu. Köylüler, döşenen boruların eski kanal güzergahından geçirildiğini ancak su havuzunun yüksek noktada bırakılması nedeniyle suyun akışının sağlanamadığını ileri sürdü. Ayrıca örülen perde duvarın kalitesiz yapıldığını iddia eden köylüler, duvarın bazı bölümlerinin yıkıldığını ve suyun boşa aktığını ifade etti.

Köyde özellikle ceviz, elma, armut ve üzüm bağlarının büyük zarar gördüğünü belirten vatandaşlar, yıllardır geçim kaynağı olan meyve üretiminin durma noktasına geldiğini söyledi. Köylüler, İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü başta olmak üzere ilgili kurumların köyde inceleme yapmasını ve mağduriyetin giderilmesini talep etti.

Köyün büyüklerinden Hüseyin Öğmen, yıllardır emek vererek oluşturdukları bahçelerin susuzluk nedeniyle kuruduğunu belirterek, “Biz bu köyde yıllardır kendi imkanlarımızla oluşturduğumuz eski kanal sayesinde bütün bahçelerimizi suluyorduk. Dedelerimizden kalan yöntemlerle suyu kilometrelerce öteden getirip burada hayat kurduk. Ancak ihale kapsamında yapılan yeni sulama sistemi köye fayda sağlamadı. Tam tersine köyümüz susuz kaldı. Şu anda ağaçlarımız kuruyor, bağlarımız yok oluyor. İnsanlar artık geçimini sağlayamaz hale geldi” dedi.

Yeni yapılan sistemin köyün ihtiyaçlarına uygun olmadığını öne süren Öğmen, “Borular yanlış yere döşendi, su havuzu yüksek noktada bırakıldı. Perde duvarlar da dayanıksız yapıldığı için yıkıldı. Suyun büyük kısmı boşa akıyor. Daha önce eski kanalla bütün köy sulanabiliyordu ama şimdi insanlar kendi bahçesine su veremiyor. Köylü büyük mağduriyet yaşıyor. Eğer yetkililer bu soruna çözüm bulmazsa insanlar köylerini boşaltmak zorunda kalacak. Çünkü geçimimizi sağlayamıyoruz. Meyve yoksa, ürün yoksa burada nasıl yaşayacağız?” ifadelerini kullandı.

Köylülerden Osman Öğmen de geçmişte köyün kendi üretimiyle ayakta duran bir yer olduğunu belirterek, yapılan proje sonrası büyük mağduriyet yaşadıklarını söyledi. Öğmen, “Bizim atalarımız yıllardır buraya kazmayla, kürekle su getiriyordu. O eski kanal sayesinde bütün bahçeler sulanıyordu. Yaklaşık 3 yıl önce burada bir sulama havuzu ve kanal ihalesi yapıldı. Köyün yarısı bu suya bağlıdır. Ancak yapılan sistemden sonra su köye ulaşmadı. Daha önce yetkililere de başvurduk. Dilekçeler verdik. O dönem valilik tarafından da gerekli çalışmaların yapılması yönünde talimat verildiğini biliyoruz. Müdürlüklerden ekipler geldi, inceleme yaptı ama bugüne kadar somut bir çözüm olmadı” dedi.

Ağaçların her geçen gün kuruduğunu belirten Öğmen, “Bugün köyün durumuna bakıldığında yaşanan mağduriyet açıkça görülüyor. Binlerce ceviz ağacı, elma, armut ve üzüm bağları susuzluktan zarar gördü. Eskiden bu köyde insanlar her yıl onlarca teneke ceviz toplardı. Hem kendi ihtiyacını karşılar hem de satış yapardı. Şimdi ise kendi köyümüzde dışarıdan ceviz ve meyve almak zorunda kalıyoruz. Bu bizim için çok ağır bir durum” diye konuştu.

Projede ciddi eksikler olduğunu ileri süren Öğmen, “Biz köylüler olarak başından beri bu işin boruyla değil, eski kanal sistemiyle yapılmasının daha doğru olacağını söyledik. Ancak kimse köylünün görüşünü dikkate almadı. Borular yüksek noktadan geçirildiği için su doğal akışla ilerlemiyor. Ayrıca yapılan perde duvarlar da sağlam yapılmadı. Şu anda birçok yerde duvarlar yıkılmış durumda ve su boşa akıyor. Ortada tamamlanmamış bir iş var ama köylü bunun bedelini ödüyor” ifadelerini kullandı.

Yetkililere çağrıda bulunan Öğmen, “Biz sadece gelip köyün durumunu yerinde görmelerini istiyoruz. Tarım yetkilileri gelsin, inceleme yapsın. Bu proje neye göre yapıldı, neden tamamlanmadı bunlar araştırılsın. Çünkü bugün sadece bir havuz sorunu yaşamıyoruz, bütün bir köy kuruma tehlikesiyle karşı karşıya. İnsanlar geçinemediği için köyü terk etmeyi konuşuyor” dedi.