Yüksekova’da İranlı işportacılar tartışması: Çözüm için sınır kapısında alan önerisi
Hakkari’nin Yüksekova ilçesinde, İran’dan gelerek ilçe merkezinde seyyar satıcılık yapan kişilerin sayısının artması, esnaf ve yerel yönetimleri harekete geçirdi. Yetkililer, çözümün sınır kapısında oluşturulacak kontrollü bir alanda olduğunu vurguluyor.
Yüksekova’da Esendere Sınır Kapısı’ndan geçerek ilçe merkezine gelen çok sayıda İran vatandaşının özellikle Cengiz Topel Caddesi ve ara sokaklarda seyyar satıcılık yapması, ilçede tartışmalara neden oluyor. İlçe esnafı, dükkân önlerinde ve kaldırımlarda yapılan satışların hem ekonomik hem de kamusal açıdan sorun yarattığını dile getirirken, yerel yöneticiler sorunun kalıcı şekilde çözülmesi gerektiğini vurguladı.
“Esnafımız açısından ciddi bir haksız rekabet oluşturuyor”
Yüksekova Esnaf ve Sanatkârlar Odası Başkanı İrfan Sarı, son dönemde esnaftan çok sayıda şikâyet aldıklarını belirterek, konunun yalnızca ticari bir mesele olarak görülmemesi gerektiğini ifade etti. Sarı, yaptığı değerlendirmelerde, “İran’dan gelen seyyar satıcılar ilçe merkezinde, esnafımızın dükkânlarının hemen önünde bizim sattığımız ürünlerin aynısını satıyor. Bu durum esnafımız açısından ciddi bir haksız rekabet oluşturuyor. Biz burada aylardır ekonomik dar boğazla mücadele ediyoruz. Vergisini veren, kira ödeyen, işçi çalıştıran esnafımız bu şartlarda ayakta durmaya çalışırken, denetimsiz ve kontrolsüz satışlar işleri daha da zorlaştırıyor” dedi.
“Esnafın emeğini korumak zorundayız”
Sarı, halk sağlığı boyutuna da dikkat çekerek, “Bu ürünlerin içeriği, nerede üretildiği, sağlık açısından risk taşıyıp taşımadığı bilinmiyor. Vatandaşımız bu ürünleri aldığında herhangi bir sorun yaşadığında muhatap bulamıyor. Biz kimseyi mağdur etmek istemiyoruz ama hem vatandaşın sağlığını hem de esnafın emeğini korumak zorundayız” ifadelerini kullandı.
“Denetimli bir alan oluşturulmasını talep ediyoruz”
Sorunun çözümü için resmi girişimlerde bulunduklarını aktaran Sarı, “Belediyemize, kaymakamlığımıza ve ilgili kurumlara resmi yazılarımızı ilettik. Uzun vadede bakanlık düzeyinde girişimlerle Esendere Sınır Kapısı’nda açık pazar statüsünde, denetimli bir alan oluşturulmasını talep ediyoruz. Böylece hem gelen vatandaşlar belirlenen bir alanda satış yapabilir hem de alışveriş kontrol altında gerçekleşir” diye aktardı.
“Hem kamu düzeni hem de denetim açısından ciddi bir sorun haline geldi”
Yüksekova Belediyesi Zabıta Müdürü Tahir Tekinalp de seyyar satıcılığın ilçede ciddi bir yoğunluk oluşturduğunu belirterek, “Son dönemde her gün İran’dan yüzlerce kişi sınır kapısını geçerek Yüksekova merkezine geliyor. Bu kişiler gelişigüzel şekilde kaldırımlarda, cadde üzerinde satış yapıyor. Zabıta ekiplerimiz defalarca uyarı yapıyor, kaldırıyor ancak kısa süre sonra başka bir noktada yeniden satış başlıyor. Bu durum hem kamu düzeni hem de denetim açısından ciddi bir sorun haline geldi” diye konuştu.
Kalıcı çözümün ilçe merkezi dışında olması gerektiğini vurgulayan Tekinalp, “Talebimiz çok açık. Bu satışların ilçe merkezinde değil, sınır kapısında ya da sınır kapısına yakın, kuralları belirlenmiş bir alanda yapılması gerekiyor. Böylece ne esnaf mağdur olur ne de zabıta ekipleri sürekli aynı sorunla karşı karşıya kalır” ifadelerini aktardı.
“Biz burada yüksek kira ödüyoruz, vergimizi veriyoruz”
İlçe esnafı da yaşadıkları ekonomik sıkıntıları dile getirerek yetkililerden çözüm beklediklerini ifade etti. Esnaf Mustafa Kaplan, “Biz burada yüksek kira ödüyoruz, vergimizi veriyoruz. Aynı ürünü kaldırımda daha ucuza satmaları işlerimizi ciddi şekilde etkiliyor. Gün boyu dükkân önümüzde satış yapılması müşteri kaybına neden oluyor” dedi.
Esnaf Fazıl Duman ise konunun tek taraflı değerlendirilmemesi gerektiğini belirterek, “İran’dan gelen satıcıların da bir geçim derdi var. Ama bu durum kaldırım ve dükkân önlerinin işgal edilmesiyle çözülmemeli. Esnaf zaten zor durumda. Herkes için adil ve düzenli bir çözüm bulunmalı” ifadelerini kullandı.
“Gelen seyyar satıcılar bizim sattığımız ürünleri dışarıda satıyor”
Sekiz çocuk babası olduğunu belirten esnaf İsa Özer de, “Bu dükkânla ailemi geçindirmeye çalışıyorum. Zaten satışlar az, kiralar yüksek. Gelen seyyar satıcılar bizim sattığımız ürünleri dışarıda satıyor. Bizim tek isteğimiz bu soruna kalıcı bir çözüm bulunması” dedi.
