Yüksekova’da 1,5 asırlık su değirmeni teknolojiye direniyor

Yüksekova’nın Dağlıca (Oremar) bölgesindeki Yeşiltaş (Şitazin) köyünde bulunan değirmende buğday, mısır ve bulgur öğütülüyor. Değirmen, su gücüyle çalışıyor.

Değirmen aileden miras kaldı

Yaklaşık 1,5 asırdır değirmen olarak kullanıldığı belirtilen yapıyı 47 yıldır işleten Hüseyin Kartal, mesleği amcalarından öğrendiğini söyledi. Değirmenin önce dedesi, ardından babası ve amcaları tarafından işletildiğini anlatan Kartal, amcasının vefatından sonra değirmenin başına kendisinin geçtiğini belirtti.

Kartal, “Burada bulgur, buğday ve mısır öğütüyoruz. Buranın yaklaşık 1,5 asırdır değirmen olduğu söyleniyor. Atalarımızdan bize kaldı. Bu değirmenin en büyük özelliği unu yakmaması ve doğallığını bozmaması. Su ile döndüğü için kepekli unu bozmadan tamamen doğal şekilde öğütüyor” dedi.

Geçmişte günde 25-30 teneke un öğütülüyordu

Su değirmeninde mısır, buğday ve bulgur gibi ürünleri öğüttüklerini belirten Kartal, suyla çalışan sistem nedeniyle ürünlerin ısınmadığını ve unun yanmadığını söyledi. Kartal, geçmiş yıllarda değirmende üretimin daha yoğun olduğunu belirterek, günde 25-30 teneke un öğüttüklerini ifade etti. Bir tenekenin yaklaşık 15 kilogram olduğunu aktaran Kartal, öğüttüğü her tenekeden 1 kilogram aldığını anlattı.

Teknolojinin gelişmesiyle birlikte değirmene olan ilginin azaldığını söyleyen Kartal, köyde çiftçilik yaparken değirmeni de işletmeye devam ettiğini belirtti.

Bölgede ayakta kalan son örneklerden biri

Hakkâri bölgesinde geçmişte birkaç su değirmeninin daha bulunduğunu ancak bunların zamanla kullanılamaz hale geldiğini ifade eden Kartal, Yeşiltaş’taki değirmenin ayakta kalan son örneklerden biri olduğunu söyledi.

Kartal, “Bu da bölgemiz ve köyümüz için bir eserdir. İnşallah hep devam eder” diye konuştu.

Değirmenin başında 9 çocuğunu büyüttü

47 yıldır değirmeni işleten Kartal, bu süreçte 9 çocuğunu büyütüp okuttuğunu söyledi. Beşi erkek, dördü kız olmak üzere 9 çocuğu bulunduğunu belirten Kartal, çocuklarının tamamının eğitim gördüğünü ifade etti.

Çocuklarından birinin üniversiteyi bitirdiğini, diğerlerinin ise kent merkezinde çalıştığını anlatan Kartal, yıllar boyunca değirmeni işleterek ailesinin geçimini sağladığını belirtti.

Geleneğin sürmesini istiyor

Değirmenin kendisi için yalnızca bir geçim kaynağı olmadığını, aynı zamanda ailesinden kalan bir miras olduğunu vurgulayan Kartal, tarihi yapının gelecek kuşaklara aktarılmasını istedi.