Urartulardan kalan savat, Van’da yeniden hayat buluyor
Kökeni Urartu Krallığı dönemine uzanan savat sanatı, Van’da usta-çırak ilişkisiyle yaşatılmaya çalışılıyor. Yaklaşık 25 aşamadan oluşan savatlı gümüş işlemeciliği, gençlere öğretilerek gelecek kuşaklara aktarılıyor.
Gümüş üzerine işlenen ince motiflerin siyah renkli özel alaşımla doldurulmasıyla ortaya çıkan savatlı gümüş işlemeciliği, Van’ın önemli el sanatları arasında yer alıyor.
Kültür ve Turizm Bakanlığı onaylı usta Sadık Binici, 44 yıldır sürdürdüğü mesleğini kendi atölyesinde hem icra ediyor hem de gençlere öğretiyor. Yüzükten kolyeye, kemerden broşa kadar birçok üründe Van’ın tarihi ve kültürel motiflerini işlediklerini belirten Binici, savat sanatının Urartulardan sonra Romalılar, Selçuklular ve Osmanlılar döneminde de sürdürüldüğünü, özellikle Osmanlı döneminde zirveye ulaştığını ifade etti.
Binici, 1915’e kadar Van’da 100’ün üzerinde kuyumcu atölyesinin bulunduğunu, savatlı ürünlerin farklı ülkelere gönderildiğini söyledi. Günümüzde kentte sıfırdan üretim yapan tek atölye olduklarını belirten Binici, atölyede 6 kişinin çalıştığını ve mesleği yeni ustalara aktarmayı hedeflediklerini kaydetti.
Doğu Anadolu Kalkınma Ajansı (DAKA) Genel Sekreteri Halil İbrahim Güray ise savatın Cumhuriyet öncesinde Van’da yaygın olduğunu, 1915 sonrasında atölyelerin kapandığını belirtti. DAKA’nın, Sosyal Gelişmeyi Destekleme Programı kapsamında Van Valiliği YİKOB ve Van Savatını Yaşatma Derneği iş birliğiyle “Van Savat Evi Projesi”ni başlattığını aktaran Güray, proje kapsamında 2 yıl boyunca 20 gencin savat ustası olarak yetiştirileceğini söyledi.
