İHD’den Seda Baykan’ın cezaevi koşullarına ilişkin açıklama

İnsan Hakları Derneği (İHD) öncülüğünde Yüksekova’da basın açıklaması düzenlendi. Zagros İş Merkezi’nde bulunan İHD Yüksekova Temsilciliği önünde gerçekleştirilen açıklamaya, TUHAY-DER, ÖHD, Hakkari Barosu ve Zimangeh temsilcileri de katıldı.

Açıklamayı İnsan Hakları Derneği Merkezi Hapishane Komisyonu adına İHD Hakkari Şubesi Eşbaşkanı Sibel Çapraz okudu.

Çapraz, Diyarbakır Kadın Kapalı Hapishanesi’nde tutulan Seda Baykan’ın, maruz kaldığını belirttiği hak ihlallerinin sonlandırılması ve ailesinin bulunduğu ile yakın bir hapishaneye sevk edilmesi talebiyle 1 Nisan 2026 tarihinden bu yana açlık grevi eylemini sürdürdüğünü söyledi.

Baykan’ın yaklaşık dört yıldır Adalet Bakanlığı’nın talimatıyla tekli oda olarak adlandırılan hücrede tutulduğunu ifade eden Çapraz, “Diğer mahpuslarla iletişimi sağlanmamakta, kendi beyanına göre siyasi kimliği nedeniyle adli mahpuslar tarafından hedef gösterilmektedir. Bu konuda ilgili kurumlara yapılan başvurular ise sonuçsuz bırakılmıştır” dedi.

İHD olarak Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığı ve ilgili merciler nezdinde girişimlerde bulunduklarını belirten Çapraz, tüm başvurulara rağmen herhangi bir gelişme sağlanamadığını ifade etti.

İHD avukatlarının 4 Nisan 2026 tarihinde Seda Baykan ile görüştüğünü aktaran Çapraz, “Mahpusun beyanına göre açlık grevine başladığı tarihten bu yana yaklaşık 12 kilo verdiği, uyku bozukluğu yaşamaya başladığı ve kendisine yönelik tehditlerin sürdüğü belirtilmiştir. Sevk taleplerine yanıt verilmemekte, diğer mahpuslarla hiçbir şekilde iletişim kurmasına izin verilmemektedir” diye konuştu.

Türkiye hapishanelerinde tek kişilik hücrelerde tutulma, sosyal izolasyon ve ailelerden uzak cezaevlerinde barındırılmanın mahpusların fiziksel ve psikolojik sağlığı üzerinde ciddi sonuçlar doğurduğunu savunan Çapraz, uzun süreli tecrit uygulamalarının iç hukuk ve uluslararası sözleşmelere aykırı olduğunu söyledi.

Çapraz, “Hapishanelerde Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 2. ve 3. maddelerine aykırı uygulamalar yaygınlaşarak devam etmektedir. Mahpusların yaşam hakkı ile işkence ve kötü muamele yasağı kapsamındaki en temel hakları dahi ihlal edilmektedir. Mahpusların insan onuruna yaraşır koşullarda tutulmaları devletin sorumluluğundadır” ifadelerini kullandı.

Açlık grevlerinin, mahpusların yaşadıkları hak ihlallerine karşı başvurdukları son yöntemlerden biri olduğunu belirten Çapraz, geçmişte açlık grevleri nedeniyle yaşamını yitiren veya kalıcı sağlık sorunları yaşayan mahpusların bulunduğunu hatırlattı.

Seda Baykan’ın sağlık durumunun her geçen gün ağırlaştığını ifade eden Çapraz, “Mahpusun sağlık ve yaşam hakkının korunması için bağımsız hekim heyetleri tarafından düzenli sağlık kontrolleri yapılmalıdır. Yetkililerin sessiz kalmayı sürdürmesi halinde ortaya çıkabilecek telafisi mümkün olmayan sonuçların sorumluluğu da ilgili kurumlara ait olacaktır” dedi.

Çapraz, açıklamasının sonunda şu çağrıyı yaptı:

“Tecrit uygulamalarına derhal son verilmeli, Seda Baykan’ın sevk talebi gecikmeksizin değerlendirilmelidir. İnsan Hakları Derneği olarak sürecin takipçisi olmaya devam edeceğiz. İnsan hakları örgütlerini ve demokratik kamuoyunu da bu konuda duyarlılık göstermeye çağırıyoruz.”