İHD Hakkari: "Silahsızlanma ve barış hukuki reformlarla güvence altına alınmalıdır”

İnsan Hakları Derneği (İHD) Hakkari Şubesi, “Barış Süreci”ne ilişkin eş zamanlı yapılan açıklamalar kapsamında saat 12.30’da Yüksekova Sanat Sokağı’nda basın açıklaması düzenledi. Açıklamaya Zımangeh-Der üyeleri, KESK, BDP, DİSK, TUHAYDER, Esnaf ve Sanatkarlar Odası, Hafıza Merkezi, İHD üyeleri ve kayıp yakınları katıldı. Açıklamayı İHD Hakkari Şubesi Eşbaşkanı Sibel Çapraz okudu.

Sibel Çapraz, “Türkiye, Kürt meselesinin demokratik ve barışçıl çözümü konusunda toplumun tüm kesimlerinde büyük bir umut yaratan, ancak bir yandan da belirsizliklerle örtülü tarihi bir süreçten geçmektedir. 1 Ekim 2024 tarihinde başlayan süreç, PKK’nin silah bırakma ve kendini feshetme kararıyla somut bir aşamaya evrilmiş, silahların susmasıyla birlikte gelişen diyalog kanalları toplum tarafından memnuniyetle karşılanmıştır” dedi.

Çapraz, “İnsan Hakları Derneği olarak silahların susmasının ve çatışmalı ortamdan kaynaklı yaşam hakkı ihlallerinin ortadan kalkmasının tek başına bütün halkların barış fikri etrafında bir araya gelmesi için önemli olduğunu düşünüyoruz. Ancak hukuksal reformlarla desteklenmeyen ve hukuki güvenceye bağlanmayan müzakere süreçlerinin kalıcı barışla sonuçlanması mümkün değildir” ifadelerini kullandı.

2013-2015 çözüm sürecine de değinen Çapraz, “Geçmiş deneyimler göstermiştir ki hukuki ve idari reformların hayata geçirilmemesi süreçlerin başarısızlıkla sonuçlanmasına neden olmaktadır. Bu nedenle barış sürecinin kesintiye uğramaması ve başarıya ulaşması için gerekli reformların hızlıca hayata geçirilmesi hayati önemdedir” dedi.

Mevcut süreçte somut adımların atılmadığını vurgulayan Çapraz, “Fiili silahsızlanma iradesine rağmen devletin bu süreci destekleyecek geçiş dönemi yasalarını hayata geçirme konusunda somut bir adım atmaması endişe vericidir. Dünyadaki örnekler de göstermektedir ki hukuki zemine oturtulmayan süreçler tekrar çatışma riskini barındırmaktadır” diye konuştu.

Çapraz, “Hükümet, Kürt meselesinin çözümünü konjonktürel bir zorunluluk olarak değil, temel hak ve özgürlükler perspektifinden ele almalıdır. Süreç yalnızca güvenlik eksenli değil, demokratikleşme ve kalıcı iç barışın inşası kapsamında değerlendirilmelidir” dedi.

Silahsızlanma sürecinin yasal güvence altına alınması gerektiğini belirten Çapraz, “PKK’nin silah bırakmasına ilişkin çerçeve yasa geciktirilmeden çıkarılmalı, kapsamlı ve açık olmalı, hiçbir grubu dışarıda bırakmamalı ve uygulamada keyfiliği önleyecek güvenceler içermelidir. Ayrıca silah bırakanların topluma entegrasyonu için eğitim, sağlık ve istihdam alanlarında destek mekanizmaları kurulmalıdır” ifadelerini kullandı.

TBMM bünyesinde bir izleme mekanizması kurulması gerektiğini belirten Çapraz, “Tüm siyasi partilerin katılımıyla bir İzleme ve Denetleme Komisyonu oluşturulmalı, bu komisyon düzenli raporlar hazırlayarak süreci takip etmelidir” dedi.

Çapraz, “İHD olarak kalıcı barışın sağlanması için tüm siyasi mahpusların özgürlüğüne kavuşacağı yasal düzenlemelerin yapılmasını talep ediyoruz. Demokratik bir toplum düzeni ancak geçmişle yüzleşme, hakikat ve onarım süreçlerinin işletilmesi ile mümkündür” diye konuştu.

Demokratikleşme adımlarına da değinen Çapraz, “AİHM ve AYM kararları uygulanmalı, kayyım uygulamalarına son verilmeli, hasta mahpuslar serbest bırakılmalı, İdare ve Gözlem Kurulları kaldırılmalı, yargısal taciz son bulmalı, KHK ile ihraç edilenler görevlerine iade edilmelidir. Terörle Mücadele Kanunu kaldırılmalı ve mevzuat uluslararası hukuk normlarına uygun şekilde yeniden düzenlenmelidir” ifadelerini kullandı.

Çapraz, “İnsan Hakları Derneği olarak çatışmasızlık ve silahsızlanma ile elde edilen bu tarihi fırsatın kalıcı barışa dönüşmesi için siyasi ve hukuki adımların bir an önce atılması gerektiğini bir kez daha vurguluyoruz” diyerek açıklamasını tamamladı.