Çözüm sürecinde kritik adım: Takip ve Değerlendirme Kurulu yarın masada

Türkiye’de yürütülen çözüm sürecinde, TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilen “Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun”un ardından uygulama aşamasına geçiliyor. Sürecin takibi, koordinasyonu ve uygulanmasından sorumlu Takip ve Değerlendirme Kurulu, yarın Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz başkanlığında ilk kez toplanacak.

Kurulda Adalet, Dışişleri, İçişleri ve Milli Savunma bakanlarının yanı sıra Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanı ve Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreteri yer alıyor. Toplantıda kurulun çalışma usulleriyle birlikte sürecin farklı aşamalarında görev yapacak alt kurulların oluşturulmasının ele alınması bekleniyor.

Silahların teslimi için ayrı mekanizma

İlk oluşturulması planlanan alt kurulun silahların teslimi ve sahadaki doğrulama mekanizmasına odaklanması öngörülüyor. Bu yapının, silahların nerede, hangi takvim doğrultusunda ve hangi yöntemle teslim edileceğini takip etmesi planlanıyor. Sahadaki gelişmelerin güvenlik kurumları tarafından yapılacak tespitlerle doğrulanması da sürecin kritik aşamalarından biri olacak.

Kanunun uygulanmaya başlaması, PKK/KCK ve bağlantılı oluşumların fiili varlığına son verdiğinin ve kontrolündeki silah ve mühimmatı teslim ettiğinin güvenlik kurumlarınca tespit edilmesi şartına bağlanıyor. Bu tespitin Milli Güvenlik Kurulu tarafından teyit edilmesi ve ilgili kararın Resmi Gazete’de yayımlanması gerekiyor.

MGK kararının yayımlanmasının ardından kanunda öngörülen 6 aylık başvuru sürecinin başlaması bekleniyor.

Adli işlemler için de kurul oluşturulacak

Sürecin hukuki boyutunda görev yapacak ayrı bir yapı oluşturulması planlanıyor. Adalet Bakanlığı yetkilileri ile uygulamada görev alacak hâkim ve savcıların katkı vereceği kurulun, teslim olan örgüt mensuplarına ilişkin dosyaları hukuki statülerine göre sınıflandırması hedefleniyor.

Soruşturma, kovuşturma veya kesinleşmiş cezası bulunan kişilerin durumları kanunda yer alan şartlar doğrultusunda değerlendirilecek. İnfazın ertelenmesine ilişkin nihai kararın ise alt kurul tarafından değil, infaz hâkimi tarafından verilmesi öngörülüyor.

Sosyal uyum için uzman desteği

Silah bırakarak Türkiye’ye dönecek örgüt mensuplarının topluma yeniden uyum sağlamasına yönelik çalışmalar da sürecin başlıkları arasında yer alıyor. Bu kapsamda sosyal uyum ve rehabilitasyon için ayrı bir kurul oluşturulması planlanıyor. Çalışmalarda Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığı bünyesindeki psikolog, psikiyatrist, hekim ve sosyal hizmet uzmanlarının görev alması öngörülüyor.

Yasadan yararlanmak isteyenlerin başvuru ve kayıt işlemlerinin yürütülmesi için de ayrıca bir çalışma grubunun kurulması bekleniyor.

Yasa hangi suçları kapsıyor?

TBMM Genel Kurulu’nda 467 oyla kabul edilen “Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun”, PKK/KCK ve bağlantılı oluşumların kurulması veya yönetilmesi, örgüt üyeliği, örgüte yardım ve propaganda ile örgüt faaliyeti kapsamında işlenen bazı suçlara ilişkin geçici hükümler içeriyor.

Düzenlemeye göre 15 yıldan fazla hapis cezası gerektiren suçlarda 10 yıl, 15 yıl veya daha az hapis cezası gerektiren suçlarda ise 5 yıl süreyle soruşturma, kovuşturma ve kesinleşmiş cezaların infazının ertelenmesi mümkün olabilecek. Şartları sağlayan hükümlülerin tahliye edilmesi de düzenleme kapsamında değerlendirilecek.

Erteleme süresi içinde yeniden “terör suçu” işlenmesi halinde erteleme kararının kaldırılması öngörülüyor. Düzenlemeden yararlanan kişiler için ayrıca 2 ila 3 yıl arasında siyaset yasağı uygulanması planlanıyor.

Kasten öldürme suçları kapsam dışında

Örgüt faaliyeti kapsamında işlenen kasten öldürme suçları düzenlemenin dışında tutuluyor. Ayrıca 1 Haziran 2005’ten önce işlenen ve müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası gerektiren suçlar da kapsam dışında bırakılıyor.

Bu hükümler nedeniyle Abdullah Öcalan’ın düzenlemeden yararlanamayacağı belirtiliyor. Kanun kapsamında görev yapan kamu görevlilerinin cezai sorumluluğuna ilişkin hükümler de düzenlemede yer alıyor.

İkinci aşamada yeni yasalar gündeme gelebilir

Çözüm sürecinin ilerlemesi halinde yeni yasal düzenlemelerin gündeme gelmesi bekleniyor.

Bu kapsamda Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun, Terörle Mücadele Kanunu, Türk Ceza Kanunu ve Siyasi Partiler Kanunu başta olmak üzere farklı yasalarda değişiklik yapılması tartışılabilecek.

Takip ve Değerlendirme Kurulu’nun süreç boyunca hazırlayacağı gözlem ve değerlendirme raporlarının da sonraki aşamalarda atılacak hukuki adımlara zemin oluşturması bekleniyor.