19 yılda 527 kadın gözaltında cinsel şiddete maruz kaldı

Gözaltında Cinsel Taciz ve Tecavüze Karşı Hukuki Yardım Bürosu, 1997- 8 Mart 2016 tarihleri arasında gözaltında kadınlara yönelik gerçekleştirilen cinsel şiddet olaylarına ilişkin hazırladıkları raporu yayımladı.

Kadınlara karşı devlet kaynaklı suç işlendiğinin altı çizilen raporda, Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin altına imza attığı birçok uluslararası sözleşmeye aykırı davrandığı ifade edildi.

Raporda, “Kürdistan’da, kadına yönelik şiddet, ‘bir devlet ve savaş politikası ‘ olarak uygulanmaya devam ediyor. Katledilen kadınların çıplak bedenleri; umarsızca, saygısızca, ‘teşhir’ ediliyor. Oysa T.C., devletinin ilk imzacı olarak benimsediği, İstanbul Sözleşmesi’nin 5. maddesi, ‘Taraflar, kadınlara yönelik şiddet eylemlerinde bulunmaktan kaçınır. Ve devlet adına faaliyet gösteren devlet yetkilileri, görevlileri, kurum ve kuruluşların ve diğer aktörlerin, bu yükümlülüğe uygun davranmasını sağlar’ hükmünü getiriyor” denildi.

‘Kadınlara karşı işlenen suçlar cezasızlıkla ödüllendiriliyor'

Türkiye’nin açıkça kendi imzasına aykırı davrandığı aktarılan raporda, şöyle devam edildi: “Milli Savunma Bakanlığı tarafından hazırlanan yasa taslağı, ‘Kürdistan’da görev yapan askeri personelin işledikleri suçlar kapsamında yargılanmalarını, Başbakan ve Milli Savunma Bakanı’nın iznine bağlı’ kılıyor. Bu demektir ki, kadınlara karşı işlenen tüm suçlar, ‘cezasızlık’ ile ödüllendiriliyor.” 
Raporda, Gözaltında Cinsel Taciz ve Tecavüze Karşı Hukuki Yardım Bürosu olarak 1997 yılından bu yana olduğu gibi, kadınlara karşı işlenen devlet kaynaklı suçları takip etmeye ve suçları teşhir etmeye devam edecekleri kaydedildi. 

Gözaltında Cinsel Taciz ve Tecavüze Karşı Hukuki Yardım Bürosu’nun 1997- 8 Mart 2016 tarihleri arasında 527 kadının başvuruları doğrultusunda hazırladığı rapor şöyle: 

Yurtdışında bulunan kadınların sayısı: 35

Türkiye cezaevlerinde bulunan kadınların sayısı: 43

Suç Dağılımı:

Tecavüz: 95

(4 kadın tecavüze uğradıktan sonra intihar etti, bir kadın işkence sonucu öldürüldü. 14 yaşındaki bir kız çocuğu tecavüze uğradıktan sonra akrabaları tarafından “namus temizleme” gerekçesiyle öldürüldü, 1 kadın işkencenin uzun vadeli etkisi sonucu Aralık 1999 tarihinde öldü. 1 kadın işyerinde tecavüze maruz kaldı. Ailesi hakkında ölüm kararı çıkardı, bir kız çocuğu tecavüzden sonra asılmış halde bulundu.)

Cinsel Taciz: 432

Yukarıdaki Vakaların Dağılımı:

Zorla fuhuş: 4

Kayıtsız gözaltında taciz ve tecavüz: 24

Basın yoluyla cinsel taciz: 1

İşkence sonucu bebeğini düşüren: 11

3,5-10 yaşlarındaki çocuklarıyla birlikte işkenceye maruz kalan: 17 

Tecavüze uğradıktan sonra hamile kalan: 7

(3 çocuk yaşıyor, 2 çocuk aldırıldı, 1 çocuk ise ölü doğdu)

Bekâret kontrolüne maruz kalan: 5

Yaş Bilgileri:

10-18 arası: 68

18-67 arası: 459

Suçu İşleyen Faillerin Dağılımı:

Polis: 357

Jandarma/Asker: 109

Özel Tim: 21

İnfaz Koruma Memuru: 51

İtirafçı:4

Gazeteci: 1

Adli Tutuklu: 24

Belediye Başkanı: 1

Adliye görevlisi bekçi: 1

Diğer Kamu Görevlileri: 17

Adli: 1

İŞİD (Irak Şam İslam Devleti): 109

Kadınların Statüsü:

Kürt: 403

Türk: 113

Alman:1

Roman:4

Bulgar:1

Romen: 1

Avusturya:1

Arap: 1

Özbek:1

Moldova:1

Kadınların Gözaltına Alınma Nedenleri:

Siyasi nedenlerden ya da savaş kaynaklı

Toplam sayı: 414

Savaş kaynaklı: 125

Kendisi siyasi:254

(Bunlardan 1 tanesi adli-siyasi, 5 tanesi siyasi-savaş kaynaklı, 7 tanesi siyasi ve ailenin erkek üyeleri hakkında bilgi almak için, 7 tanesi siyasi ve ailenin siyasi üyelerinden dolayı cezalandırmak için) 

Ailenin erkek üyelerini konuşturmak ya da (genellikle) ailenin erkek üyeleri hakkında bilgi almak için:18

Ailenin siyasi üyelerinden dolayı cezalandırmak için: 17

Adli nedenlerden

Toplam sayı: 113

Adli nedenlerden dolayı tecavüze uğrayan: 19

Adli nedenlerden dolayı cinsel tacize uğrayan: 94

Davaların Hukuki Durumu:

Toplam dava dosyası: 180

AİHM’de sonuçlanan davalar: 30

AİHM’de görülen davalar: 13

(1 dava intihardan sonra da devam ediyor) 

Ceza Mahkemeleri’nde devam eden davalar: 44

Yargıtay’da bulunan davalar: 14

(1 dava daha önce AİHM’ de Türkiye aleyhine sonuçlandı. Dosya tekrar Yargıtay’da)

Savcılıkta bulunan davalar: 71

(1 dava intihardan sonra soruşturma devam ediyor.)

(2 davada takipsizlik kararına itiraz olumlu sonuçlandı, yeniden savcılıkta)

Takipsizlik kararından sonra itiraz edilen, henüz kararı verilmemiş davalar: 8

Projede kapanan, arşive kaldırılan dosyalar:

Toplam sayı: 336

Korktuğu için hukuki işlem istemeyen:228 

(Buna rağmen 1 olayda Fail/Asker görevden alındı) 

Dava devam ederken vazgeçen: 14

(1 olayda mağdur dava açıldıktan sonra gördüğü ağır baskı sonucu vazgeçti. 1 dosyada, açılan dava beraat ile sonuçlandı; mağdur davanın Yargıtay kararıyla yeniden görülmesi söz konusuyken vazgeçti)

İç hukuk yolları tükendikten sonra vazgeçenler: 14

Başvurudan sonra mağdura tekrar ulaşılamayan: 7

Mağdurun kendi avukatları tarafından takip edilen davalar: 52

(3 dava AİHM’de; mağdurlardan 1 tanesi kaçırıldıktan sonra cinsel işkenceye maruz bırakıldı, dosya İçişleri Bakanlığı’nca fail bulanamadığı gerekçesiyle 2,5 ay sonra işlemden kaldırıldı)

Mağdurun kendi avukatlarının hatası sonucu hukuk yoluna başvuramayanlar:2

Mağdur davasıyla kendi ilgileniyor: 4

Delil yetersiz olduğu için hukuk yoluna başvuramayanlar: 5

(Bir dosya Almanya’dan)

Projeye başvurmadan önce iç hukuk yolları tükenen: 2

Türkiye’de mahkeme kararı ile sonuçlanan davalar: 8

(1 dava iç hukukta faillerin mahkûmiyeti ile bitti. 10 ay cezanın teciline karar verildi. Diğer dava ise faillerin cezalandırılmasıyla bitti)

Mağdurun faille zorla evlendirilmesi sonucu davanın düşmesi:1

(Fail/Komiser) uyuşturucu mafyası tarafından öldürüldü: 1

Ölüm Vakaları

Toplam sayı: 11

14 yaşındaki kız çocuğuna tecavüz gerekçesiyle ceza takibi yakınları tarafından
İstenmedi: 1

Mağdurun ölümü nedeniyle düşen davalar: 3

(1 kadın cezaevindeyken ölüm orucunda yaşamını yitirdi. 1 kadın iç hukuk yolları sürerken yaşamını yitirdi. 1 kadın namus nedeniyle aile meclisi tarafından öldürüldü)

İhmal sonucu ölüme sebebiyet vermekle sonuçlanan dava: 2

(Dava 1 yıl hapis cezasıyla sonuçlandı. 1 dava failin görevden alınmasıyla sonuçlandı)

Dava mağdur intihar ettikten sonra da AİHM’ de devam ediyor: 1

Mağdur 2013 yılında intihar ettikten sonra, sanıklar beraat etti. Dosya Anayasa Mahkemesi tarafından reddedildi. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne başvurulacaktır: 1

Halde soruşturma devam ediyor: 1

1 kadın öldürüldükten sonra, ölü bedenine tecavüz edildi, soruşturma devam ediyor. 

1 kız çocuğu tecavüz edildikten öldürüldü ve soruşturma devam ediyor. 

Suç duyurusu nedeniyle ağır baskıya maruz kalanlar: 

Toplam sayı: 140

Baskı sonucu Türkiye içerisinde yaşadığı yeri terk etmek zorunda kalanlar: 42

Korkutma, tehdit, tekrar gözaltına alma ve/veya işkence: 54

Mağdura karşı dava açılması: 42 

Başvurudan sonra cezaevindeyken hakkında disiplin soruşturması açılan: 2