Günümüzün modern çağında bilgiye saniyeler içinde ulaşabilir, dünyanın diğer ucundaki sevdiklerimizle anında iletişim kurabilir ve hayatımızı kolaylaştıran dijital araçlardan faydalanabiliriz.
Fakat bu dönem sunduğu olağanüstü fırsatların yanında bireyde bazı sorunlara da kapı aralamaktadır. Bu sorunlardan en çarpıcı olanı; yalnızlaşmış toplum yaşantısında, bireyin kendi dünyasında yarattığı kısa formatta videolara (Reels veya Short) olan anlamsız ve zararlı bağımlılıktır.
Fiziksel olarak her an bağlantıda olunmasına rağmen, dijital dünyanın beraberinde getirdiği kalabalık bir yalnızlık hissi de modern dönemin paradokslarından biridir.
Kısa formattaki video izleme akışkanlığı; hızlı akan, bireysel ve aynı zamanda yalnız bir yaşam stiline bürünen günümüz toplumunda, birey bu eylemi sürdürmeye devam ettikçe yaşamın zihinsel işlevinde bazı bozukluklar baş gösterir. Bu bozuklukları şöyle sıralayabiliriz;
■ Beynin planlama, karar verme ve dürtü kontrolü gibi bilişsel işlevlerden sorumlu en gelişmiş bölgesi olan frontal lop (ön lob) aktivitesinde azalma görülür.
■ Bu videolar bitmek bilmeyen "sonsuz kaydırma" özelliği nedeniyle beynin sürekli, anlık haz hormonu olan dopamin ödül sistemini uyararak ciddi bir ruhsal tükenmişliğe sebebiyet verir.
■ Sonu gelmez bir şekilde saatlerce izlenilen 15-20 saniyelik kısa formattaki bu videolar bireyde odaklanma yeteneğini azaltarak dinleme ve anlama becerisini giderek körleştirmektedir.
■ Kişi kendini bu sonsuzluk alemine bıraktığı her an, zamanın kontrolünü kaybetmektedir.
■ Aşırı izleme alışkanlığı modern literatürde "beyin çürümesi" (brain rot) olarak adlandırılan bilişsel olumsuzluklara sebebiyet verir. Tıbbi anlamda beyin fiziksel olarak çürümez; ancak bu davranışın sürekli tekrarı beynin işleyiş biçimini ciddi şekilde olumsuz olarak etkiler.
Bu olumsuzluklardan korunmak için öneriler:
1): Ekran Sürenizi Sınırlayın: Telefonunuzdaki Ekran Süresi seçeneğini kullanarak bu uygulamalara günlük kota koyabilirsiniz.
2): Derin Odaklanma Egzersizleri Yapın: Kitap okumak, şarkı dinlemek veya bir enstrüman çalmak gibi beynin uzun süre odaklanmasını gerektiren hobiler edinin.
3): Uyku Öncesi Kullanımı Lütfen Bırakın: Yatmadan hemen önce izlenen videolar hafızayı ve uyku kalitesini olumsuz etkilemektedir.
4): Bilinçli Tüketim: Sürekli kaydırmak yerine, gerçekten ilginizi çeken bir şeyi arayıp izledikten sonra uygulamayı kapatmayı deneyin.