Yüksekova’da kültür ve sanat etkinlikleri kapsamında şair ve yazar Berken Bereh’in katılımıyla imza ve söyleşi programı düzenlendi. Asmin Sanat Tiyatrosu tarafından organize edilen etkinlikte Bereh, edebiyatseverlerle bir araya gelerek şiirlerini seslendirdi, eserlerini anlattı ve Kürtçe edebiyat üzerine değerlendirmelerde bulundu.
Yüksekova AVM’nin 4’üncü katında bulunan Vizontele Kafe’de gerçekleştirilen programa Yüksekova Belediyesi Eşbaşkanı Şoreş Diri, DEM Parti İlçe Örgütü Eşbaşkanı Abdullah Kırmızıgül, DEM Parti ilçe örgütü üyeleri, Yüksekova Zımangeh-Der üyeleri, ilçe sakinleri ve çok sayıda edebiyatsever katıldı.
Programın ilk bölümünde Berken Bereh, kitaplarını okurları için imzaladı. Sonrasında ise dinleti, söyleşi ve soru-cevap bölümüne geçildi. Program boyunca şiirlerini seslendiren Bereh, yazarlık serüvenini, eserlerini ve Kürtçe edebiyata ilişkin düşüncelerini paylaşırken Kürt dilinin önemi, ana dilin korunması ve sanatın Kürt tarihindeki yeri üzerine de değerlendirmelerde bulundu.
“Bugün burada olduğum ve bu hayalim gerçekleştiği için şanslıyım”
Programın ardından Kürtçe açıklamalarda bulunan Berken Bereh, Yüksekova’da bulunmaktan duyduğu memnuniyeti dile getirerek ilçeye gelmenin ve Yüksekova halkıyla edebiyat ve sanat üzerine konuşmanın kendisi için özel bir anlam taşıdığını söyledi. Yüksekova’ya gelmenin uzun zamandır bir hayali olduğunu belirten Bereh, “Ben bir Kürt şairim. Bugün Yüksekova’da, bu renkli coğrafyada hemşehrilerimin konuğu olduğum için çok mutlu ve gururluyum. Yüksekova’ya gelmek, Yüksekova halkıyla Kürt şairleri, edebiyatı ve sanatı üzerine konuşmak benim için gerçekten bir hayaldi. Bugün burada olduğum ve bu hayalim gerçekleştiği için şanslıyım” dedi.
Yüksekova’nın caddelerinde ve sokaklarında gezdiğini de anlatan Bereh, ilçe halkının kendisine gösterdiği ilgiden duyduğu memnuniyeti dile getirerek, “Yüksekova halkının son derece samimi, dost canlısı ve misafirperver olduğunu görmekten büyük bir mutluluk ve gurur duydum; beni bir kardeşleri gibi bağırlarına bastılar. Yüksekova’ya ve Yüksekova halkına özel olarak teşekkür ediyorum” ifadelerini kullandı.
“51 yıldır sadece Kürtçe yazıyorum”
Kürtçe yazarlık serüveninin 51’inci yılı olduğunu belirten Bereh, bu süre içerisinde yalnızca şiir kitapları değil, farklı türlerde çok sayıda çalışma da kaleme aldığını söyledi. Bereh, “Bu yıl benim Kürtçe yazarlığımı sürdürüşümün 51. yılı. Şimdiye kadar sadece 13 şiir kitabım yayımlandı. Bunların yanı sıra birçok dergide şiirler, makaleler, tanıtım yazıları, nesirler ve daha başka türde metinler yazdım. Bunların hepsi Kürtçe üzerinedir ve hepsi Kürtçedir. Kürtçeden başka bir dilde yazmıyorum; 51 yıldır sadece Kürtçe yazıyorum” diye konuştu.
“İnsan eğer ana diliyle yazar ve konuşursa, daha doğru ve sağlıklı bir bağ kurabilir”
Kürtçe yazma nedenine de değinen Bereh, ana dilin insanın düşünce dünyası ve yaşadığı çevreyle kurduğu ilişki açısından önemli olduğunu ifade etti. Yazarlık tercihinin temelinde, insanın doğduğu ve büyüdüğü dille kurduğu bağın bulunduğunu belirten Bereh, “Neden Kürtçe yazıyorsun, amacın nedir diye soracak olursanız, bunu biraz açayım. Ben şuna inanıyorum; bir insan hangi dille annesinden doğmuşsa ve evinde hangi dille büyümüşse, hayallerini, isteklerini ve arzularını da o dille yazmalıdır” diye aktardı.
Ana dil ile toplum ve doğa arasındaki ilişkiye de dikkat çeken Bereh, farklı bilim insanları ve teorisyenlerin de ana dilin önemine ilişkin görüşlerinin bulunduğunu belirterek, “Dünyadaki pek çok teorisyen ve bilim insanı da şu görüştedir: Bir insan eğer ana diliyle yazar ve konuşursa, toplumuyla ve doğasıyla çok daha doğru ve sağlıklı bir bağ kurabilir” dedi.
“Keşke dünyadaki tüm dilleri bilseydim de o dillerde de yazabilseydim”
Kürtçe yazarken kendisini daha mutlu ve huzurlu hissettiğini ifade eden Bereh, dil tercihinin başka dillere karşı bir tutum olmadığının da altını çizdi. Bereh, “Ben de Kürtçe yazdığımda kendimi daha mutlu ve huzurlu hissediyorum, bu yüzden sadece Kürtçe yazıyorum. Fakat hiçbir dile de karşı değilim; keşke dünyadaki tüm dilleri bilseydim de o dillerde de yazabilseydim” ifadelerini kullandı.
Kürt dili, sanat ve edebiyat üzerine konuştu
Etkinlik sırasında yalnızca kendi eserleri ve yazarlık serüveniyle sınırlı kalmayan Bereh, Kürt dili ve edebiyatının yanı sıra sanatın Kürt tarihindeki yerine ilişkin düşüncelerini de paylaştı. Kürt dilinin korunması ve ana dilin yaşatılmasının önemine değinen Bereh, sanat ve edebiyatın dilin kuşaktan kuşağa aktarılmasındaki rolü üzerine değerlendirmelerde bulundu.
Şiirlerini katılımcılarla paylaşan Bereh, yazdığı eserlerden örnekler verirken Kürt edebiyatının geçmişten bugüne gelişimi konusunda da görüşlerini aktardı. Yazarlık hayatı boyunca Kürtçe üretmeye devam ettiğini belirten Bereh, farklı dergi ve yayınlarda şiir, makale, tanıtım yazısı ve nesir türlerinde çalışmalar yaptığını ifade etti.
“Benim için hayatımda her zaman çok özel bir yeri olacak”
Programın kendisi açısından nasıl geçtiğine ilişkin de değerlendirmelerde bulunan Bereh, Yüksekova halkının gösterdiği ilgiden duyduğu memnuniyeti dile getirdi. Etkinliğin güzel ve başarılı geçtiğini belirten Bereh, “Hiç şüphesiz program çok güzel ve başarılı geçti. Çok mutlu ve gururluyum. Yüksekova halkı şiirlerimi ve beni sevip bağırlarına bastılar; sizlere özel olarak teşekkür ederim” dedi.
Yüksekova’daki buluşmanın kendisi açısından özel bir yere sahip olduğunu ifade eden Bereh, “Benim için hayatımda her zaman çok özel bir yeri olacak harika bir akşam oldu” diye konuştu. Yüksekova halkına yeniden teşekkür eden Bereh, sözlerini, “Yüksekova’ya ve Yüksekova halkına tekrar yürekten teşekkür ediyorum, eviniz var olsun. Yeniden bir araya gelmek; hayallerimizi, duygularımızı ve dileklerimizi birlikte paylaşmak ümidiyle” ifadeleriyle tamamladı.
Berken Bereh’in edebiyat çalışmaları
1954 yılında Şırnak’ta doğan Berken Bereh, şiirlerini ilk olarak Kürt edebiyatının önemli yayınlarından biri olan Tirêj dergisinde yayımladı. Bereh’in şiir ve yazıları ilerleyen yıllarda Nûbûn, Nûdem, Jiyana Rewşen ve Nûbihar gibi çeşitli dergi, gazete ve yayın organlarında yer aldı.
1999 yılında Kulaîna Kulîlkan adlı internet dergisini hazırlayan Bereh, edebiyat çalışmalarını dijital ortamda da sürdürdü. Şiirleri Türkçe, Almanca, Fransızca, Arapça ve Farsça gibi farklı dillere çevrilen Bereh, çeşitli sivil toplum kuruluşlarının düzenlediği konferans ve panellere de katıldı.
Bereh’in şiir kitapları arasında Êş (2001), Şagirtên Evînê (2003), Pandomîm (2006), Şîna Helbestê (2008), Dilê min palgeh e ji işqê re (2011), Ji Dûriyê re (2013), Xewna Dawî (2016), Xana Xemê (2018) ve Çemê Baranê (2019) bulunuyor. Ayrıca Mehmet Altun’un Lapis Lazuli ve Mustafa Köz’ün A Deryayê Gotî adlı eserlerinin çevirilerini gerçekleştirdi.
Etkinlik, imza, dinleti ve söyleşi programının ardından sona erdi.