Yüksekova İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından alternatif tarım ürünlerinin yaygınlaştırılması amacıyla Yoncalık (Pirzalan) köyünde yürütülen salep, safran ve sarımsak demonstrasyon çalışmaları olumlu sonuç vermeye devam ediyor.
Çiftçi Kerim Erişmiş’e ait arazide gerçekleştirilen salep hasadına, Yüksekova İlçe Tarım ve Orman Müdürü Murat İnan, Yüksekova Ziraat Odası Başkanı Perviz Geçirgen ve teknik personeller katıldı. Hasat sırasında demonstrasyon çalışmalarının geldiği son durum değerlendirilirken, üreticiler de deneyimlerini paylaştı.
İkinci yılda verim yüzde 50 arttı
Üretici Kerim Erişmiş, salep üretimine 2024 yılında demonstrasyon kapsamında başladıklarını belirterek, ilk yıl bekledikleri verimi alamamalarına rağmen üretimden vazgeçmediklerini söyledi.
Erişmiş, “İlk yıl bizim için tamamen bir deneme süreciydi. Verim beklediğimiz seviyede değildi ancak bu bizi yıldırmadı. Aynı alanda üretime devam ettik ve ikinci yılın sonunda çok daha güzel sonuçlar elde ettik. Bu yıl yaptığımız hasatta her bir fide başına 2 ila 3 yumru aldık. Geçen yıla göre yaklaşık yüzde 50 oranında verim artışı sağladık. Bu da Yüksekova’da salep üretiminin başarılı şekilde yapılabileceğini gösteriyor” dedi.
Safran ve sarımsak üretiminde de olumlu gelişmeler yaşandığını ifade eden Erişmiş, “Safranın hasadını sonbaharda gerçekleştireceğiz. Sarımsaklarımız da oldukça iyi gelişti. Üç ürünümüzde de istediğimiz sonuçları almaya başladık. Alternatif tarım ürünlerinin ilçemizde önemli bir gelir kaynağı olabileceğine inanıyorum” diye konuştu.
Salep fiyatlarına da değinen Erişmiş, “Yüksekova’da doğal yetişen yerel salep ile Batı’dan getirilen kültür salebi arasında kalite ve kullanım açısından fark bulunuyor. Yerel salebin yaş kilogram fiyatı yaklaşık 500 lira seviyesinde. Batı’dan getirilen kültür salebi ise glukomannan oranı yüksek olduğu için 2 bin 500 ile 3 bin lira arasında alıcı bulabiliyor” ifadelerini kullandı.
Üreticilere destek verilmesi gerektiğini vurgulayan Erişmiş, “Salep üretmek isteyen çok sayıda çiftçi var ancak tohum maliyetleri oldukça yüksek. Sertifika alan üreticilerimizin büyük kısmı ürün alacak sermayeye sahip değil. Bakanlığımızın ve tarım teşkilatlarımızın üreticilere tohum ve proje desteği sağlaması halinde bu üretim kısa sürede yaygınlaşacaktır” dedi.
Yüksekova İlçe Tarım ve Orman Müdürü Murat İnan ise demonstrasyon çalışmalarının başarıyla devam ettiğini belirterek, projenin alternatif tarım açısından önemli sonuçlar verdiğini söyledi.
“Dikimini yaptığımız yumruların iki hatta üç katına ulaştığını görüyoruz”
İnan, “2025 yılı Kasım ayında İl Tarım ve Orman Müdürlüğümüz, İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğümüz ve Kaymakamlığımızın destekleriyle başlattığımız demonstrasyon çalışmalarının bugün ilk hasadını gerçekleştiriyoruz. Hasatta gördüğümüz tablo oldukça sevindirici. Dikimini yaptığımız yumruların iki hatta üç katına ulaştığını görüyoruz. Bu da projenin başarılı olduğunu açıkça ortaya koyuyor” diye konuştu.
Alternatif ürünlerin yaygınlaştırılması için çalışmaların süreceğini ifade eden İnan, “Amacımız yalnızca bir demonstrasyon yapmak değil, ilçemize yeni bir üretim deseni kazandırmak. Bu kapsamda DAP ve DAKA’ya projelerimizi sunduk. Başarılı sonuçlar aldıkça daha fazla üreticimizi bu ürünlerle buluşturmayı hedefliyoruz. Salep ve safranı tercih etmemizin en önemli nedenlerinden biri de yüksek katma değer sağlamalarıdır. Bugün yaş salebin kilogram fiyatı 2 bin ile 3 bin 500 lira, kuru salebin ise 13-14 bin lira seviyelerine kadar ulaşabiliyor” ifadelerini kullandı.
Yüksekova Ziraat Odası Başkanı Perviz Geçirgen ise demonstrasyon çalışmalarının ilçe tarımı açısından önemli bir dönüm noktası olduğunu söyledi.
“Yüksekova için hayal olarak görülen katma değeri yüksek ürünlerin artık hasadı yapılıyor”
Geçirgen, “Geçen yıl demonstrasyon alanı olarak kurduğumuz bu arazide bugün salep hasadını gerçekleştirmenin mutluluğunu yaşıyoruz. Bir zamanlar Yüksekova için hayal olarak görülen katma değeri yüksek ürünlerin artık hasadı yapılıyor. Bundan sonraki süreçte çiftçilerimizi salep, safran gibi yüksek gelir sağlayan ürünlere yönlendirmeye devam edeceğiz. Hem eğitim hem de teknik destek konusunda üreticilerimizin yanında olacağız. Amacımız Yüksekova tarımını daha güçlü ve daha kazançlı hale getirmektir” dedi.
Yetkililer, demonstrasyon çalışmalarından elde edilen olumlu sonuçların ardından benzer projelerin önümüzdeki yıllarda daha fazla üreticiyle sürdürülmesinin hedeflendiğini belirtti.