Yüksekova’da kanserle mücadele çalışmaları, İlçe Sağlık Müdürlüğü bünyesinde faaliyet gösteren Kanser Erken Teşhis, Tarama ve Eğitim Merkezi (KETEM) koordinasyonunda aralıksız şekilde sürdürülüyor. Rahim ağzı, meme ve kolorektal kanser türlerine yönelik yürütülen tarama programlarıyla her yıl binlerce vatandaş ücretsiz ve randevusuz olarak sağlık hizmetlerine erişiyor.
KETEM biriminde görev yapan Doktor Songül Çiftçi, yürütülen çalışmaların temel amacının kanseri erken evrede tespit etmek olduğunu vurgulayarak, “Kanser erken teşhis edildiğinde tedavi şansı oldukça yüksek olan bir hastalık. Ancak geç evrede tanı konulduğunda bu şans ciddi şekilde azalıyor. Bu nedenle tarama programlarını çok önemsiyoruz ve çalışmalarımızı bu doğrultuda sürdürüyoruz” dedi.
Üç kanser türü için düzenli tarama
Dr. Çiftçi, Dünya Sağlık Örgütü ve ulusal tarama programları kapsamında üç ana kanser türü için düzenli taramalar yapıldığını belirtti. Rahim ağzı kanseri için 30–65 yaş arası kadınlara beş yılda bir HPV-DNA testi uygulandığını ifade eden Çiftçi, meme kanseri için ise 40–69 yaş arası kadınlarda iki yılda bir mamografi çekilmesi gerektiğini söyledi. Ayrıca kadınlara ayda bir kendi kendine meme muayenesi yapmaları konusunda bilgilendirme ve eğitim verildiğini aktardı.
Kolorektal kanser taramalarına da değinen Çiftçi, “50–70 yaş arası kadın ve erkeklerde iki yılda bir gaitada gizli kan testi yapıyoruz. Bunun yanında on yılda bir kolonoskopi öneriliyor. Bu taramalar sayesinde hastalığı henüz belirti vermeden yakalama şansımız oluyor” ifadelerini kullandı.
Ücretsiz tarama ve birebir takip
Tarama testlerinin KETEM polikliniklerinde, aile hekimliklerinde, toplum sağlığı merkezleri ve sağlıklı hayat merkezlerinde ücretsiz ve randevusuz olarak yapıldığını belirten Çiftçi, sürecin yalnızca test aşamasıyla sınırlı kalmadığını vurguladı. Çiftçi, “Yapılan tüm taramaların sonuçlarını KETEM olarak birebir takip ediyoruz. Şüpheli ya da patolojik bir durum saptadığımızda hastalarımızı ilgili uzman hekimlere yönlendiriyor ve süreci yakından izliyoruz” dedi.
2024 verileri: Binlerce tarama, erken yakalanan vakalar
Yüksekova’da yürütülen taramalara ilişkin 2024 ve 2025 verilerini değerlendiren Doktor Songül Çiftçi, tarama programlarının sahadaki karşılığının net biçimde görüldüğünü ifade etti. Çiftçi, “2024 yılı boyunca ilçemizde 1.749 kişiye mamografi taraması yaptık ve bu taramalarda 96 kişide pozitif bulgu tespit ettik. Aynı yıl 2.026 kadına HPV taraması uygulandı ve 29 kişide pozitif sonuç saptandı. Kolorektal kanser taramaları kapsamında ise 2.517 kişiye ulaştık ve 179 kişide gaitada gizli kan testi pozitif çıktı. Bu sonuçlar, tarama programlarının ne kadar gerekli olduğunu açıkça gösteriyor” diye konuştu.
2025’te tarama sayıları daha da arttı
2025 yılında tarama çalışmalarının daha da genişletildiğini belirten Çiftçi, “Mamografi taramalarında 3.482 kişiye, HPV taramalarında 3.299 kadına, kolorektal kanser taramalarında ise 4.817 kişiye ulaştık. Tarama sayısı arttıkça pozitif bulgu saptanan kişi sayısı da doğal olarak artıyor. Ancak bu durumu hastalığın arttığı şeklinde değil, hastalıkların daha erken evrede yakalandığı şeklinde değerlendirmek gerekiyor” ifadelerini kullandı.
Devlet Hastanesi ile koordineli süreç
Pozitif sonuç alınan hastaların ileri tetkik ve tedavi süreçlerinin Yüksekova Devlet Hastanesi ile koordineli şekilde yürütüldüğünü belirten Çiftçi, “Rahim ağzı kanseri şüphesi olan hastalar kadın hastalıkları ve doğum uzmanlarına, meme kanseri şüphesi olan hastalar genel cerrahiye, kolorektal kanser şüphesi olan hastalar ise ilgili branşlara yönlendiriliyor. KETEM olarak bu süreci hastanemizle birlikte yakından takip ediyoruz” diye aktardı.
Mobil hizmetler ve bilgilendirme standları
KETEM çalışmalarının yalnızca polikliniklerle sınırlı kalmadığını belirten Çiftçi, mobil KETEM araçlarıyla köy ve mahallelere ulaşıldığını söyledi. Ayrıca bugün İlçe Sağlık Müdürlüğü hizmet binasında KETEM bilgilendirme standı kurulduğunu belirten Çiftçi, “Standımıza gelen vatandaşlarımızı kanser taramaları hakkında bilgilendirdik, uygun yaş grubunda olanları da testlere aldık” dedi.
“Amacımız Yüksekova’nın merkezinden köylerine kadar her noktaya ulaşmak”
Çalışmaların temel hedefinin halkı bilinçlendirmek ve taramalara katılımı artırmak olduğunu vurgulayan Çiftçi, “Amacımız Yüksekova’nın merkezinden köylerine kadar her noktaya ulaşmak ve erken teşhisi yaygınlaştırmak. Çünkü erken teşhis hayat kurtarır” şeklinde konuştu.