Hakkari ve çevresinde doğal olarak yetişen kenger bitkisinin çekirdeğini yaklaşık 40 yıldır toplayıp işleyen Meyhet Es, yöresel bir ürün olan kenger çekirdeğinin ekonomiye kazandırılması için çalışmalarını sürdürüyor. Es, Yüksekova Organize Sanayi Bölgesi’nde 1000 metrekarelik kapalı alana sahip yeni bir tesis kurarak ürünü Avrupa başta olmak üzere daha geniş pazarlara ulaştırmayı hedeflediğini söyledi.
Kenger çekirdeği yıllardır bölgeden yurt dışına gönderiliyor
Kenger bitkisi ve çekirdeği üzerine uzun yıllardır çalışmalar yaptığını belirten Meyhet Es, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi ve Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü (TAGEM) bünyesinde kengerle ilgili Ar-Ge çalışmaları yürüttüklerini ifade etti. Kengerin dünyanın farklı bölgelerinde yetiştiğini belirten Es, Hakkari ve çevresi ile Kuzey Irak’a kadar uzanan bölgede yetişen kengerin özel bir çekirdek verdiğini söyledi. Es, kenger çekirdeğinin yıllardır bölgeden toplanarak özellikle Arap ülkeleri ve Kuzey Irak’a gönderildiğini, ancak bu ürünün Hakkari ekonomisine daha fazla katkı sunabileceğini belirtti.
Hedef modern tesis kurmak
Yüksekova’da kenger çekirdeğini ekonomiye kazandırmak amacıyla işletme kurduklarını anlatan Es, dağlardan toplanan kengerleri köy köy dolaşarak satın aldıklarını, işletmede ayıklayıp temizledikten sonra paketleyerek yurt dışına gönderdiklerini söyledi. Es, Yüksekova Organize Sanayi Bölgesi’nde yaklaşık 1000 metrekarelik kapalı alana sahip modern bir tesis kurmayı planladığını belirterek, “Amacım bu ürünü sadece Arap ülkelerine değil, Avrupa ülkeleri başta olmak üzere bütün dünya pazarına tanıtmak ve taşımak” dedi.
Kökten söküm bitkiye zarar veriyor
Kenger bitkisinin yıllardır kökünden sökülerek toplandığını ve bunun bitkinin azalmasına neden olduğunu ifade eden Es, çekirdeğin toplanması ve kenger tohumunun yeniden toprağa kazandırılması gerektiğini söyledi. Es, kengerin ekilmesinin ve yeniden yetiştirilmesinin kolay olduğunu belirterek, bu yöntemin hem bitkinin çoğalmasına hem de çiftçiler için yeni bir gelir kaynağı oluşturmasına katkı sağlayacağını kaydetti.
Bir dönümden 150 kilogram ürün alınabileceğini belirtti
Kengerin tarımsal üretime kazandırılması halinde çiftçiler için önemli bir ekonomik değer oluşturabileceğini söyleyen Es, bir dönüm alandan yaklaşık 150 kilogram kenger çekirdeği elde edilebileceğini ifade etti. Bölgenin geniş coğrafyasında doğal olarak yetişen kengerin üretiminin artırılmasıyla hem ürün miktarının hem de bölge ekonomisine katkının artacağını belirtti.
Fiyat kaliteye göre değişiyor
Kenger çekirdeğinin alım fiyatının ürünün kalitesine ve yetiştiği bölgeye göre değiştiğini belirten Es, geçtiğimiz dönemlerde kilogram fiyatının 400 ile 1000 lira arasında değerlendirildiğini söyledi. Bu yıl ürün miktarının fazla olması nedeniyle fiyatların kaliteye göre değişebileceğini belirten Es, tüm ürünlerin aynı değerde olmadığını ifade etti. Es, kaliteli ve özel bölgelerden çıkan ürünlerin daha yüksek fiyatlara ulaşabildiğini, ancak her kenger çekirdeğinin aynı fiyattan alınmasının mümkün olmadığını dile getirdi.
Kenger toplayanlara uyarı
Kenger toplayan vatandaşlara da çağrıda bulunan Es, bitkinin ilkbaharda kökünden sökülmemesi gerektiğini söyledi. Çekirdeklerin tam olgunlaşmadan toplanmasının ürün kalitesini düşürdüğünü belirten Es, doğru zamanda ve doğru yöntemle toplamanın önemli olduğunu vurguladı. Farklı bölgelerden toplanan kenger çekirdeklerinin birbirine karıştırılmaması gerektiğini belirten Es, düşük kaliteli bir ürünün kaliteli ürünlerin değerini de etkileyebileceğini ifade etti.
Kenger çekirdeğini dünya pazarına taşımak istiyor
Yıllardır Yüksekova, Hakkari, Şemdinli ve Derecik başta olmak üzere bölgedeki vatandaşlardan kenger çekirdeği aldığını belirten Es, amacının ürünü sadece bölgesel bir ürün olmaktan çıkararak daha geniş pazarlara ulaştırmak olduğunu söyledi.
Es, kenger çekirdeğinin Avrupa ülkelerinde ve dünya genelindeki marketlerde yer almasını hedeflediğini belirterek, üretimin artırılması ve çiftçilere yeni bir gelir kapısı oluşturulması için çalışmalarını sürdüreceğini ifade etti.