Yüksekova’ya bağlı Dize Mahallesi’nde yaşayan Yılmaz Şen, kullanılmayan bir derin dondurucuyu modern bir kuluçka sistemine dönüştürerek dikkat çeken bir projeye imza attı. Uzun süredir kanatlı hayvan yetiştiriciliğiyle ilgilenen Şen, kendi imkanlarıyla kurduğu sistem sayesinde ilk civciv üretimini başarıyla gerçekleştirirken, gelecekte daha kapsamlı bir üretim tesisi kurmayı hedeflediğini söyledi.
Daha önce küçük ölçekli kuluçka makineleri üzerinde çalışmalar yaptığını belirten Şen, elde ettiği deneyimlerin ardından daha profesyonel bir sistem kurmaya karar verdi. Hurda durumundaki bir derin dondurucuyu değerlendiren Şen, cihazı baştan sona yeniden tasarlayarak sıcaklık, nem ve hava sirkülasyonunun kontrol edilebildiği 528 yumurta kapasiteli bir kuluçka makinesi oluşturdu.
Projeyi geliştirirken her ayrıntıyı titizlikle planladığını ifade eden Şen, “Geçen yıl yaptığım küçük kuluçka makinesinde başarılı sonuçlar elde ettim. Bu da beni daha büyük bir sistem kurmaya teşvik etti. Öncelikle kendimi denemek ve bu işi ne kadar ileri taşıyabileceğimi görmek istedim. Eski bir derin dondurucuyu değerlendirerek daha profesyonel bir makine tasarladım. İlk civciv çıkımını aldığımızda doğru yolda olduğumuzu gördük” dedi.
Kuluçka sürecinin hassas dengeler üzerine kurulu olduğunu belirten Şen, makinenin yumurtalar yerleştirilmeden önce günlerce test edildiğini anlattı. Sıcaklık ve nem oranlarının sürekli kontrol altında tutulduğunu ifade eden Şen, civciv gelişiminin ilk 18 gününde ve çıkım döneminde farklı değerlerin uygulanması gerektiğini söyledi.
Makinenin teknik yapısına ilişkin bilgi veren Şen, “Derin dondurucunun yapısını tamamen değiştirdik. Çift cam kullandık, fan sistemleri kurduk, hava giriş ve çıkışlarını oluşturduk. Nemlendirme sistemi ekledik. İçerideki hava sürekli dolaşım halinde kalıyor. Böylece yumurtaların bulunduğu her noktada uygun ortam sağlanıyor. Ayrıca yumurtalar belirli aralıklarla otomatik olarak çevriliyor ve çıkım döneminde özel bölümlere alınıyor” diye konuştu.
Kuluçka sisteminin yanı sıra civcivlerin ilk gelişim dönemleri için kullanılan ve yetiştiriciler arasında “ana kucağı” olarak bilinen bölümü de kendi imkanlarıyla yaptığını belirten Şen, ahşap malzemeler ve çeşitli ekipmanlardan yararlanarak civcivlerin sağlıklı büyüyebileceği bir alan oluşturduğunu ifade etti.
Üretim sürecinde karşılaştıkları en önemli sorunun elektrik kesintileri olduğunu dile getiren Şen, kesintilerin özellikle çıkım dönemlerinde ciddi kayıplara yol açabildiğini söyledi. Şen, “Sistemde sıcaklık ve nemin sürekli korunması gerekiyor. Elektrik kesintileri nedeniyle bazı civcivleri kaybedebiliyoruz. Bu durum üretimi olumsuz etkiliyor” ifadelerini kullandı.
Mevcut sistemle tavuk civcivi üretimi yaptıklarını belirten Şen, hedefinin yalnızca bununla sınırlı olmadığını vurguladı. Hindi, kaz, ördek ve bıldırcın gibi farklı kanatlı türlerinin üretimini de gerçekleştirmek istediğini söyleyen Şen, ilerleyen süreçte daha yüksek kapasiteli makineler kurarak üretim alanını genişletmeyi planladığını kaydetti.
Yetkililerden destek bekliyor
Projeyi büyütmek istediğini ancak bazı ekipman eksiklikleri bulunduğunu dile getiren Şen, kamu kurumlarından destek beklediğini ifade etti.
Şen, “Şu ana kadar her şeyi kendi imkanlarımızla yaptık. Ana kucağı sisteminden kuluçka makinesine kadar birçok ekipmanı kendimiz hazırladık. Ancak yemlik, ek üretim alanları ve yeni sistemler konusunda eksiklerimiz bulunuyor. Tarım alanında faaliyet gösteren kurumlarımızın ve ilgili yetkililerin destek vermesi halinde bu projeyi çok daha ileri seviyelere taşıyabiliriz. Yüksekova’da örnek olabilecek bir üretim modeli oluşturmak istiyoruz” diye konuştu.
Öte yandan Yüksekova İlçe Tarım ve Orman Müdürü Murat İnan da üretim alanını ziyaret ederek yürütülen çalışmaları yerinde inceledi. Şen’den kuluçka sistemi, civciv üretimi ve geleceğe yönelik projeleri hakkında bilgi alan İnan, yapılan çalışmaları değerlendirerek üretim sürecine ilişkin görüş alışverişinde bulundu.