Yüksekova’ya bağlı Onbaşılar (Hırmîn) bölgesinde bulunan Nerman (Elê), Pagenk, Kamber ve Yediveren (Kavlegund) köylerinde yaşayan vatandaşlar, köylerine giriş ve çıkışların engellendiği iddiasıyla İnsan Hakları Derneği (İHD) Hakkari Şubesi’ne başvurdu. Köylülerin başvurusu üzerine İHD Hakkari Şubesi’nde bir araya gelen yurttaşlar, yetkililere çağrıda bulundu.
"Daha önce de bu köylerle ilgili benzer başvurular olmuştu"
İHD Hakkari Şubesi Eşbaşkanı Sibel Çapraz, konuyla ilgili yaptığı açıklamada, başvurunun köy sakinlerinin doğrudan beyanlarına dayandığını belirterek, “Bugün burada toplanmamızın nedeni, Yüksekova’ya bağlı Onbaşılar bölgesinde bulunan Nerman, Pagenk, Kamber ve Yediveren köylerinde yaşayan sakinlerin kendi köylerine giriş ve çıkışlarının yasaklandığı yönündeki başvurularıdır. Daha önce de bu köylerle ilgili benzer başvurular olmuştu. O dönem köylülerin, güvenlik kontrolleri ve kimlik sorgulamaları sonrasında belirli şartlarla köylerine giriş yapabildiklerini yerinde tespit etmiştik” dedi.
Çapraz, son süreçte durumun daha farklı bir boyuta ulaştığını iddia ederek, “Bu kez köylüler, köylerine giriş ve çıkışların tamamen engellendiğini ifade etmektedir. Bu durumun, köy sakinlerinin yerlerinden edilmesine yönelik bir baskıya dönüştüğü yönünde ciddi iddialar bulunmaktadır. Bölgede yoğun güvenlik önlemleri ve kontrol mekanizmaları zaten mevcutken, yurttaşların kendi tapulu arazilerine erişiminin engellenmesi kabul edilemez” ifadelerini kullandı.
"Bu dört köyde ciddi kısıtlamalar uygulandığı yönünde başvurular almaktayız”
Köylerin geçmişte boşaltıldığını hatırlatan Çapraz, “1990’lı yıllarda boşaltılan bu köylere, 2000’li yıllardan sonra geri dönüşler sağlanmış, yurttaşlar yeniden tarım ve hayvancılıkla geçimlerini sürdürmeye başlamıştır. Ancak son dönemde özellikle İran sınırında bulunan bu dört köyde ciddi kısıtlamalar uygulandığı yönünde başvurular almaktayız” ifadelerini kullandı.
Yaklaşık 300’den fazla tapulu arazinin bulunduğunu belirten Çapraz, “Bu insanlar kendi mülkiyetlerinde bulunan arazilere dahi giremediklerini ifade ediyor. Yaz aylarında geçimlerini bu köylerdeki tarım, hayvancılık ve bahçecilik faaliyetleriyle sağlayan yurttaşların yaşam alanlarına erişiminin engellenmesi insan hakları ihlalidir. Bu sürecin takipçisi olacağız ve gerekli hukuki girişimleri başlatacağız” diye konuştu.
“2 aydır köylerimize girişimize izin verilmiyor”
Köylüler adına konuşan Emine Atak ise, köylerine yönelik uygulamaların son iki ayda ağırlaştığını iddia ederek, “Bizler 1994 yılında boşaltılan köylerimize yaklaşık 15 yıl önce yeniden dönmeye başladık. Yaz aylarında köylerimize giderek bağ-bahçe işleriyle uğraşıyor, hayvancılık yaparak geçimimizi sağlıyoruz. Ancak son iki aydır köylerimize girişimize izin verilmiyor” diye aktardı.
Atak, uygulamaların çelişkili olduğunu öne sürerek, “Devletin kırsalda tarım ve hayvancılığı teşvik eden projeleri olduğunu biliyoruz. Ancak kendi köyümüzde üretim yapmamıza izin verilmemesi büyük bir çelişkidir. Bahçelerimiz, ceviz ağaçlarımız, hayvanlarımız var. Tüm geçim kaynağımız bu köylerdir” dedi.
"Bu durumun bir an önce düzeltilmesini istiyoruz"
Köylerde çok sayıda tapulu arazinin bulunduğunu vurgulayan Atak, “Toplamda 300’den fazla tapulu arsa var. Buna rağmen kendi mülkümüze giremiyoruz. Bu durumun bir an önce düzeltilmesini istiyoruz. Tek talebimiz, kendi köyümüzde özgürce yaşamak ve üretim yapmaktır” ifadelerini kullandı.
Köylüler, yetkililere çağrıda bulunarak iddialarının araştırılmasını ve köylerine giriş-çıkışların yeniden sağlanmasını talep etti. İHD Hakkari Şubesi ise sürecin takipçisi olacağını açıkladı.