Yüksekova’ya bağlı İnanlı (Xalane) Mahallesi’nde yaşayan 70 yaşındaki Nafiya Daşdelen, yaklaşık 45 yıldır hayvancılıkla uğraşarak ailesinin geçimine katkı sağlıyor. Yıllardır koyun yetiştiriciliği yapan Daşdelen, hem geçim mücadelesini hem de bölgede giderek azalan hayvancılığa ilişkin görüşlerini paylaştı.
Kış aylarında hayvanların bakımını ilçe merkezinde sürdürdüklerini anlatan Daşdelen, hava koşullarına göre farklı yöntemler uyguladıklarını belirterek, “Kışın koyunları merkeze getiriyoruz. Bazen hava durumuna göre hayvanları dışarı çıkarıyoruz. Karın üzerine tellerle çevirdiğimiz bir alanda yem veriyoruz. Böylece hem hayvanlar temiz havaya çıkmış oluyor hem de bakımını yapabiliyoruz” dedi.
“Bu yıl havalar hâlâ soğuk ve yağışlı“
Bahar aylarının gelmesine rağmen havaların hâlâ soğuk ve yağışlı olduğunu ifade eden Daşdelen, bu nedenle hayvanları köylere götürme sürecinin gecikebileceğini söyledi. Daşdelen, “Normalde bahar gelince hayvanları köylere götürüp orada bakıyoruz. Ama bu yıl havalar hâlâ soğuk ve yağışlı olduğu için gerçek anlamda bahar biraz geç başlayacak gibi görünüyor” diye konuştu.
Hayvancılığın emek isteyen bir iş olduğunu vurgulayan Daşdelen, günlük bakım işlerinde oğlunun da kendisine yardımcı olduğunu belirterek, “Hayvancılık çok zor ve meşakkatli bir iş. Ama yıllardır bu işi yapıyoruz. Oğlum da bana yardımcı oluyor. Yem olsun, diğer işler olsun birlikte ilgileniyoruz” dedi.
“Eskisi gibi herkes hayvan bakmıyor“
Bölgede hayvancılığın eskisi kadar yaygın olmadığını dile getiren Daşdelen, “Eskiden çoğu aile hayvancılıkla uğraşırdı. Ama artık köylerden merkeze göç oldu. Eskisi gibi herkes hayvan bakmıyor. Köylerde yaşayanların bir kısmı da hayvancılığı bırakmış durumda. Bu aslında çok vahim bir durum” diye konuştu.
“Hayvancılık bir bölgenin zenginliğidir ama giderek azalıyor”
Hayvancılığın bir bölgenin temel geçim kaynaklarından biri olduğunu belirten Daşdelen, üretimin azalmasının ileride daha büyük sorunlara yol açabileceğini ifade ederek, “Hayvancılık bir bölgenin zenginliğidir ama giderek azalıyor. Oysa üretim olmazsa hayat da zorlaşır” diye aktardı.
“Devlet destek veriyor ama teşviklerin daha fazla olması lazım“
Artan maliyetlerin de hayvancılığı zorlaştırdığını dile getiren Daşdelen, özellikle yem ve ilaç giderlerinin üreticileri zorladığını belirterek, “Hayvancılık masraflı bir iş. Yem, ilaç ve diğer giderler çok pahalı. Devlet destek veriyor ama teşviklerin daha fazla olması lazım. Çünkü bu işi sürdürebilmek için destek önemli” dedi.
Evlendiği günden bu yana hayvancılıkla uğraştığını belirten Daşdelen, “Yaklaşık 45 yıldır bu işi yapıyorum. Eşimle birlikte çocuklarımızı bu şekilde büyüttük. Çoğunun düğünlerini de bu iş sayesinde yaptık” diye konuştu.
“Artık yaşım ilerledi, eskisi gibi gücüm yok“
İlerleyen yaşına rağmen çalışmaya devam ettiğini belirten Daşdelen, birkaç oğlunun daha düğününü yaptıktan sonra hayvancılığı bırakmayı düşündüğünü ifade ederek, “Kızlarım evlendi. Benim de artık yaşım ilerledi, eskisi gibi gücüm yok. Ama birkaç oğlumun daha düğününü yapmak zorundayım. Onları da yaptıktan sonra hayvancılığı bırakacağım. Çünkü artık gücüm kalmayacak” dedi.
Hayatının büyük bölümünü hayvancılıkla geçirdiğini vurgulayan Daşdelen, “Ömrüm boyunca bu işle uğraştım. Sütü, peyniri sayesinde geçindik. Hayvancılık çok kıymetli bir şey. Değerini bilmek ve ona göre sahip çıkmak gerekiyor” diye ekledi.