Yüksekova’da iş makinesi operatörlüğü yapan esnaf, son yıllarda çalışma koşullarının ağırlaştığını ve iş bulmanın giderek zorlaştığını ifade etti. Özellikle akaryakıt fiyatlarındaki artışın maliyetleri yükselttiğini belirten operatörler, ilçe dışından getirilen iş makinelerinin ihalelerde ve yerel projelerde çalıştırılmasının da kendilerini olumsuz etkilediğini söyledi.
Yüksekova’da çalışma sezonunun sınırlı olduğuna dikkat çeken operatörler, yılın yaklaşık 6 ayında çalışabildiklerini, kış aylarında ise makinelerini büyük ölçüde garajlara çekmek zorunda kaldıklarını dile getirdi. Bu kısa çalışma döneminde de iş bulmakta zorlandıklarını belirten operatörler, bazı makinelerin uzun süre atıl kaldığını, artan giderler nedeniyle mevcut işlerini sürdürmekte güçlük çektiklerini aktardı.
Yaklaşık 5 yıldır iş makinesi operatörlüğü yapan Fatih Aydın, akaryakıt fiyatlarındaki artışın yanı sıra ilçe dışından getirilen makinelerin yerel piyasada çalışmasının kendilerini zor durumda bıraktığını söyledi. Akaryakıt maliyetlerinin yalnızca operatörleri değil, hizmet almak isteyen vatandaşları da etkilediğini belirten Aydın, iş makinesi sahiplerinin artan giderleri karşılayabilmek için ücretlerini belirli bir seviyenin altına indiremediğini ifade etti.
“İhalelerde yerli iş makinelerinin de çalışabilmesi için gerekli düzenlemelerin yapılması”
Geçen yıla kıyasla çalışma sürelerinde ciddi düşüş yaşandığını dile getiren Aydın, “Mazot 100 lirayı geçti. Vatandaş da iş makinesini çalıştıramıyor, işini yaptıramıyor. Biz de iş bulamayınca geçim sıkıntısı çekiyoruz. Yetkililerden beklentimiz, ihalelerde yerli iş makinelerinin de çalışabilmesi için gerekli düzenlemelerin yapılması. Dışarıdan getirilen makinelere bir sınırlandırma getirilirse yereldeki esnafın iş olanakları artabilir” diye konuştu.
“Makinemizin kirasını, vergisini ve yedek parçasını karşılayamıyoruz”
Yaklaşık 10 yıldır kepçe operatörlüğü yaptığını belirten Emrah Aydın ise sorunun yalnızca iş bulamamaktan ibaret olmadığını, makinelerin bakım ve işletme giderlerinin de karşılanamaz hale geldiğini söyledi.
“Bizim işimiz mazota bağlı, fiyatlar çok yükseldi”
Aydın, “Son zamanlarda işlerimiz hiç yolunda gitmiyor. Bizim işimiz mazota bağlı, fiyatlar çok yükseldi. Makinemizin yedek parçalarını ve yakıtını almakta zorlanıyoruz. İnanın, makinelerimizin kirasını bile ödeyemeyecek duruma geldik. Lastiğimiz patladığında tamir ettirmek, bir parçamız kırıldığında yenisini almak bile büyük bir sorun haline geldi” ifadelerini kullandı.
Yüksekova’da iş imkanlarının sınırlı olduğunu ve çalışma sezonunun kısa sürdüğünü vurgulayan Aydın, mevcut işlerin de ilçe dışından gelen makineler nedeniyle azalmasından yakındı. Aydın, “Bizim memlekette zaten yılın 6 ayı çalışabiliyoruz, diğer 6 ay kış nedeniyle çalışamıyoruz. Şimdi çalışabildiğimiz dönemde de iş yapmakta zorlanıyoruz. Bir vatandaşın bir saatlik kepçe işi oluyor, onu bile yapma imkanımız daralıyor. Operatörler makinelerinin vergisini, kamyoncular araçlarının vergisini ödeyemiyor. Parçalar Ankara’dan, Van’dan geliyor ama onları alacak gücümüz kalmıyor” dedi.
“Ne vatandaş haksız ne de biz haksızız”
İş makinesi ücretlerinin vatandaşlara yüksek geldiğini ancak kendilerinin de artan maliyetler karşısında fiyatları düşüremediğini belirten Aydın, “Vatandaşın gücü makine kiralamaya yetmiyor. Saatlik ücret söylediğimizde ödeyemiyor. Ancak biz de bu fiyatın altında çalışırsak giderlerimizi karşılayamıyoruz. Ne vatandaş haksız ne de biz haksızız. İki taraf da ekonomik sıkıntı yaşıyor. Biz bu işe bir düzen getirilmesini ve mazot fiyatlarının düşürülmesini istiyoruz. Biz de insan gibi yaşamak, evimize ekmek götürmek istiyoruz” diye konuştu.
“Son iki yıldır makinelerimiz çoğunlukla yatıyor”
Üç yıldır iş makinesi operatörlüğü yapan Emir Aydın da dışarıdan gelen makinelerin daha düşük fiyatlarla çalışmasının yerel piyasadaki rekabeti zorlaştırdığını belirtti. Aydın, “Son yıllarda işlerimizde ciddi aksamalar yaşanıyor. Mazot fiyatları çok yükseldi, bir de dışarıdan gelen makineler ihaleleri alıyor. Daha düşük fiyatlarla çalıştıkları için bizim işimiz aksıyor. Bu şekilde çalışmakla yalnızca mazot parasını çıkarmış oluyoruz. İnsan çalışıyorsa evine ekmek götürebilmeli” dedi.
Makinelerin çalışma sürelerinin azaldığını söyleyen Aydın, “Son iki yıldır makinelerimiz çoğunlukla yatıyor. Geçen yıl işlerimiz yine daha iyiydi ama bu yıl ciddi bir düşüş yaşandı. Dışarıdan gelen makineler burada çalıştığında yerli operatörler iş bulamıyor. Yetkililerden beklentimiz, yerel piyasayı olumsuz etkileyen bu durumla ilgili bir düzenleme yapılması ve ihalelerde yerli esnafın da çalışma imkanının gözetilmesi” ifadelerini kullandı.
Yaklaşık 5 yıldır operatörlük yapan Burak Aydın ise akaryakıtın yanı sıra yağ, lastik, bakım ve nakliye giderlerinin de arttığını belirterek, “Bu yıl artan yakıt maliyetleri ve dışarıdan gelen iş makineleri nedeniyle iş bulmakta zorlanıyoruz. Yüksekova’daki işleri de dışarıdan gelen makineler yapmaya başladı. Şu anda 7-8 makinenin boşta beklediğini görüyoruz. Diğer esnaf arkadaşlarımız da makinelerini garajlara çekmek zorunda kalıyor” dedi.
“Geçen yıl bir teneke yağa yaklaşık 3 bin lira öderken bu yıl fiyat 6 bin liraya çıktı”
İş makinelerinin düzenli bakım gerektirdiğini ve bu giderlerin her geçen gün yükseldiğini anlatan Aydın, “Yakıtın yanında lastik masrafımız var. Makinelerimizin 200-250 saatte bir yağ bakımlarını yaptırmamız gerekiyor. Geçen yıl bir teneke yağa yaklaşık 3 bin lira öderken bu yıl fiyat 6 bin liraya çıktı. Nakliye maliyetleri de yakıt fiyatlarına bağlı olarak arttı. Bütün bu giderleri karşılamak kolay değil” diye konuştu.
Yüksekova’da çalışma döneminin sona ermesine de dikkat çeken Aydın, “Burada yaklaşık 6 ay çalışabiliyoruz, diğer 6 ay kış şartları nedeniyle makinelerimizi yatırıyoruz. En fazla bir ay sonra yine makinelerimizi garaja çekip evimizde oturacağız. Bu kısa dönemde iş bulamazsak yılın geri kalanını nasıl geçireceğimizi düşünmek zorunda kalıyoruz. Yetkililerden bu sorunlara yönelik destek bekliyoruz” ifadelerini kullandı.
Yerli operatörlerden düzenleme talebi
Yüksekova’da çalışan iş makinesi operatörleri, akaryakıt ve bakım maliyetlerindeki artışın yanı sıra ilçe dışından getirilen makinelerin yerel projelerde çalıştırılmasının da iş imkanlarını daralttığını savundu. Operatörler, özellikle ihalelerde yerel esnafın durumunun dikkate alınmasını ve yerli iş makinelerinin çalışma olanaklarının artırılmasını talep etti.