Hakkâri ve ilçelerinde son yıllarda artış gösteren intihar vakalarına ilişkin açıklama yapan Yüksekova Eğitim Sen Temsilcisi ve psikolojik danışman Mehmet Canan, intiharın yalnızca bireysel bir sorun olmadığını, sosyal, ekonomik ve kültürel boyutları bulunan ciddi bir halk sağlığı meselesi olduğunu ifade etti.
Mehmet Canan, son yıllarda hem il genelinde hem de Türkiye’de intihar vakalarında artış yaşandığını gördüklerini belirterek, “İntihar yalnızca bireysel psikolojik buhranların sonucu değildir. Sosyal, ekonomik, çevresel ve kültürel faktörlerin etkili olduğu karmaşık ve ciddi bir halk sağlığı sorunudur” dedi.
Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre Türkiye’de 2001 yılından bu yana intihar vakalarında ciddi artışlar yaşandığını ifade eden Canan, “Her ne kadar Türkiye’de intihar oranları dünya ortalamasının altında olsa da bölgesel farklılıklar dikkat çekmektedir. Özellikle Doğu Anadolu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde oranların Türkiye ortalamasının çok üzerinde olduğunu görmekteyiz” diye konuştu.
Hakkâri özelinde de çarpıcı bir tablo bulunduğunu belirten Canan, 2023 yılında Türkiye genelinde oransal olarak en fazla intihar vakasının yaşandığı ikinci ilin Hakkâri olduğunu ifade etti. Toplumsal değerler sistemindeki çözülme, ekonomik eşitsizlikler ve sosyal adaletsizliklerin bu süreci derinleştirdiğini belirten Canan, özellikle genç nüfusun yoğun olduğu Hakkâri’de işsizlik oranlarının yüksekliğinin intihar riskini artırdığını söyledi. Son yıllarda gençlerin sanal bahis siteleri ve yasa dışı para ağlarının hedefi haline geldiğini dile getiren Canan, “İban kiralama ve hesap kiralama gibi yöntemlerle gençler çok yüksek borçların altına girmektedir. Son dönemde yaşanan intiharların önemli bir kısmının temelinde bu sorunların yattığını görmekteyiz” dedi.
Resmi kayıtlarda birçok intihar vakasının nedeninin “bilinmiyor” şeklinde geçtiğini ifade eden Canan, bu durumun sorunun sosyal boyutunu görünmez kıldığını belirtti. İntiharların büyük bir kısmının önlenebilir olduğuna dikkat çeken Canan, bu noktada devlete, hükümete, sivil toplum kuruluşlarına ve ailelere önemli görevler düştüğünü söyledi. Çözüm önerilerini sıralayan Canan, “Hakkâri’de istihdam oranlarının artırılması, bölgeye yatırımların yapılması, gençlere yönelik iş ve eğitim programlarının düzenlenmesi gerekmektedir. Ulusal düzeyde intiharın önlenmesine yönelik stratejik bir eylem planına ihtiyaç vardır” ifadelerini kullandı.
İntiharın yalnızca sağlık alanıyla sınırlı bir konu olarak ele alınmaması gerektiğini vurgulayan Canan, çok paydaşlı bir yaklaşımın esas alınması gerektiğini belirtti. Devlete yönelik çağrısında ruh sağlığı hizmetlerine yatırım yapılması ve toplumsal bilinçlendirme çalışmalarının artırılması gerektiğini ifade eden Canan, sivil toplum kuruluşlarının da bu hizmetlerin yaygınlaştırılması ve bütçelerin artırılması için çalışmalar yürütmesi gerektiğini dile getirdi.
Ailelerin en kritik koruyucu rolü üstlendiğini belirten Canan, “Gençlerimize yargılamadan yaklaşmalı, onları yalnız bırakmamalı ve ihtiyaç duyduklarında uzman desteği almaları için teşvik etmeliyiz. Sağlıklı bir iletişim dili geliştirmek ve sosyal destek imkanlarını güçlendirmek büyük önem taşımaktadır” dedi. Canan, sivil toplum kuruluşları olarak üzerlerine düşen sorumlulukları yerine getirmeye hazır olduklarını da sözlerine ekledi.
Destek almak isteyenler için:
Kriz durumlarında 112 Acil hattı 7/24 aranabilir.
Ruh sağlığı desteği için 182 MHRS üzerinden randevu alınabilir.
Sosyal destek için 183 Sosyal Destek Hattı hizmet vermektedir.
Yetkililer, risk durumlarında vakit kaybetmeden profesyonel destek alınması gerektiğini vurguluyor.