Aynı zamanda bağlama ustası olan ve bugüne kadar birçok öğrenci yetiştiren Kayhan, aktif olarak eğitim vermeye devam ederken batıda profesyonel sanatçılara da sahne çalışmalarında eşlik ediyor. Kuş gözlem rehberliği alanındaki deneyimlerini Yüksekova Haber muhabiriyle paylaşan Kayhan, 2013 yılından bu yana bölgede kuş envanteri üzerine araştırmalar yürütüyor. Kayhan, 14 Nisan’da Bataklık kırlangıcını da kayda alarak Yüksekova’da bugüne kadar yaptığı gözlemler sonucu toplam tür sayısını 292’ye çıkardığını ifade etti.
“Kendi rekorumu kırdım”
Nisan ayının kuş gözlemi açısından kritik bir dönem olduğunu vurgulayan Kayhan, “En son 2023’te bir günde 86 tür görmüştüm. 4 gün önce bu sayıyı 87’ye çıkararak kendi rekorumu kırdım” dedi. Bölgede alpin, ötücü, kıyı, su ve yırtıcı kuş türlerinin yaygın olduğunu belirten Kayhan; özellikle Döğüşkenkuş, Orman düdükçünü, Yeşil düdükçün, Balıkçıllar, Sibirya taşkuşu, Saz delicesi ve Çayır delicesinin bu dönemde sıkça görüldüğünü söyledi.
Doğu Anadolu’da kuş gözlem turları
Doğu Anadolu’daki nadir kuş türlerine odaklanan rehberlik faaliyetleri kapsamında ekiplerle turlar düzenlediklerini ifade eden Kayhan, her yıl ekim ayında üniversite destekli Ornitoloji merkezi Kızılırmak Deltası Kuş Halkalama İstasyonu’ndaki gözlem ve eğitim çalışmalarına katıldığını belirtti.
“Nehil Sazlığı için gözlem kuleleri şart”
Nehil Sazlığı’nın biyoçeşitlilik açısından önemine dikkat çeken Kayhan, altyapı yetersizliğini şu sözlerle dile getirdi: “Burada kuş gözlem kulelerinin olması şart. Nehil Çayı yükseldiğinde her noktaya ulaşmak mümkün olmuyor. Gözlem noktaları oluşturulursa çok daha verimli çalışmalar yapılabilir.”
Sazlıkta su kaybı uyarısı
Sazlık alanın ekolojik durumuna değinen Kayhan, “Uç kısımlarda açılan kanallar nedeniyle su birikmiyor. Mayıs ve haziran aylarından sonra sazlıkta neredeyse hiç su kalmıyor. Gerekli önlemler alınırsa burada yeniden çok sayıda kuş türü üreyebilir” uyarısında bulundu.
Nadir türler kayıt altına alındı
Bölgenin nadir türlere ev sahipliği yaptığını belirten Kayhan, “Türkiye’de daha önce görülmemiş bir tür olan Sazak mukallidini burada gözlemleyerek kayıt altına aldık. Ayrıca Kızıldeniz düdükçünü, Moğolistan örümcekkuşu, Ak kuyruklu kızkuşu, Büyük suçulluğu ve Doğu kamışçını gibi türlerin varlığı, Nehil Sazlığı’nın ne kadar önemli bir sulak alan olduğunu kanıtlıyor” şeklinde konuştu.
“Eskiden Toy kuşu da varmış”
Geçmişte bölgedeki kuş varlığının çok daha zengin olduğunu ifade eden Kayhan, “Eskiden burada binlerce turna olduğu söyleniyor. Toy, Mezgeldek, Kocagöz ve Gri başlı sazhorozunun da bölgede görüldüğü ifade ediliyor. Özellikle Toy kuşunun tarım, hayvancılık ve insan baskısı nedeniyle habitat kaybı yaşadığını ve uzun yıllardır Yüksekova’da üremediğini gözlemledik. Gözlemlerim boyunca Toy ve Mezgeldek kuşunu her yerde aradım ancak henüz bulamadım. Sonbahar göçünde denk geleceğimize inanıyorum” dedi.