Kürt siyasetçi ve Diyarbakır’ın eski Belediye Başkanı Mehdi Zana, 86 yaşında hayatını kaybetti. 1977-1980 yılları arasında Diyarbakır Belediye Başkanlığı yapan Zana, bugün Diyarbakır’da düzenlenen törenlerin ardından Yeniköy Mezarlığı’nda toprağa verildi.
Mehdi Zana için saat 11.00’de Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi’nin ana hizmet binası önünde anma töreni düzenlendi. Törenin ardından cenazesi Ulu Cami’ye götürüldü. Cenaze namazı saat 13.00’te kılınan olan Zana, namazın ardından Yeniköy Mezarlığı’nda defnedildi. Taziyeler Liceliler Taziye Evi’nde kabul edilecek.
Mehdi Zana kimdir?
Mehdi Zana, 20 Aralık 1940’ta Diyarbakır’ın Silvan (Farqin) ilçesinde dünyaya geldi. Doğumundaki soyadı Bilici olan Zana, daha sonra Kürtçede “bilge” anlamına gelen “Zana” soyadını kullanmaya başladı.
Ortaokul yıllarında eğitimini bırakan Zana, terziliğe yöneldi. Terzihanede çalıştığı dönemde dönemin Kürt aydınlarıyla tanışan Zana, siyasi bilincinin oluşmasında bu çevrenin önemli bir rol oynadığını daha sonra kaleme aldığı “Bekle Diyarbakır” adlı anı kitabında anlattı.
Genç yaşta siyasete atıldı
Mehdi Zana, genç yaşlarda siyasete dahil oldu. Devrimci Doğu Kültür Ocakları’nın (DDKO) yöneticileri arasında yer alan Zana, 1963’te Türkiye İşçi Partisi’ne (TİP) katıldı.
TİP’in Silvan şubesinin kuruluş çalışmalarında görev alan Zana, iki yıl boyunca şube başkanlığı yaptı. Bu dönemde Kürt meselesi ve demokratik haklar konusunda yürüttüğü siyasi faaliyetler nedeniyle çeşitli soruşturma ve tutuklamalarla karşılaştı.
1977’de Diyarbakır Belediye Başkanı seçildi
Zana, 1977 yerel seçimlerinde bağımsız aday olarak Diyarbakır Belediye Başkanı seçildi. 12 Eylül 1980 askeri darbesine kadar görevini sürdüren Zana, belediye başkanlığı döneminde Kürtçe konusunda attığı adımlarla dönemin dikkat çeken siyasi figürlerinden biri oldu.
12 Eylül sonrası yıllarca cezaevinde kaldı
12 Eylül 1980 askeri darbesinin ardından tutuklanan Mehdi Zana, çeşitli suçlardan hüküm giydi. Başta Diyarbakır 5 No’lu Askeri Cezaevi olmak üzere Diyarbakır, Aydın, Afyon ve Eskişehir cezaevlerinde kalan Zana’nın farklı dönemlerdeki tutuklulukları toplamda yaklaşık 16 yılı buldu.
Zana, 12 Eylül sonrasında yaklaşık 11 yıl kesintisiz cezaevinde kaldıktan sonra 1991’de tahliye edildi. Sonraki yıllarda aldığı başka cezalar nedeniyle yeniden cezaevine girdi.
Yaklaşık 10 yıl İsveç’te yaşadı
Cezaevi yıllarının ardından 1994’ten itibaren yaklaşık 10 yıl İsveç’te yaşayan Zana, Ekim 2004’te Türkiye’ye döndü. Türkiye’ye dönüşünün ardından hakkında yürütülen davalar kapsamında gözaltına alınan Zana, daha sonra serbest bırakıldı. Zana’nın siyasi yaşamı, Diyarbakır’ın yakın siyasi tarihi ve Kürt siyasi hareketinin önemli dönemleriyle iç içe geçti.
Leyla Zana ile 1975’te evlendi
Mehdi Zana, eski DEP Milletvekili Şükran Zana’nın kardeşiydi. Zana, 1975 yılında Kürt siyasetçi ve eski DEP Milletvekili Leyla Zana ile evlendi. Çiftin iki çocuğu bulunuyordu.
Anılarını kitaplaştırdı
Siyasi yaşamının yanı sıra anılarını ve siyasi görüşlerini de kitaplaştıran Mehdi Zana’nın “Bekle Diyarbakır”, “Vahşetin Günlüğü – Diyarbakır Zindanlarından”, “Sevgili Leyla – Uzun Bir Sürgündü O Gece” ve “Zelâl Yeniden Doğuş” adlı eserleri bulunuyor.