Tam adı Seyyid Ali Hüseyni Hamaney olan lider, 19 Nisan 1939’da Meşhed’de dünyaya geldi. Azeri kökenli bir aileden gelen Hamaney, dini eğitim aldı ve Şii inancında en yüksek makamlardan biri olan “Merce-i Taklid” unvanına ulaştı.
Gençlik yılları
1960’lı yıllardan itibaren Pehlevi monarşisine karşı muhalefetin aktif isimlerinden biri oldu. 1963-1977 yılları arasında defalarca tutuklandı ve sürgüne gönderildi. 1979 İslam Devrimi’nden sonra Ruhullah Humeyni’nin yakın çalışma arkadaşları arasında yer aldı.
Bombalı suikast
1980’de Tahran’da milletvekili olarak parlamentoya giren Hamaney, 27 Haziran 1981’de bir camide bombalı saldırıya uğradı. Sağ kolu felç kalan lider, o tarihten sonra “yaşayan şehit” olarak anıldı.
Cumhurbaşkanıktan dini liderliğe yükseliş
1981-1989 arasında İran’ın üçüncü cumhurbaşkanı olarak görev yaptı. 1989’da Ruhullah Humeyni’nin vefatının ardından ülkenin ikinci dini lideri oldu ve 36 yılı aşkın süre devlet kurumları, ordu ve yargıda mutlak otoriteye sahip oldu.
Batı’ya karşı sert duruş, Doğu ile ittifak
Hamaney’in dış politikası, özellikle Amerika Birleşik Devletleri ve İsrail karşıtı bir çizgi izledi. Rusya ve Çin ile stratejik ilişkiler geliştirdi.
İsrail’in varlığını reddetti, bölgedeki Şii direniş gruplarına destek verdi ve “Şii Hilali” olarak adlandırılan nüfuz alanını inşa etti.
Uluslararası tartışmalar ve suikast iddiaları
Hamaney, Almanya’daki Mykonos davasında Kürt lider Sadık Şerefkendi suikastıyla ilişkilendirildi. Amerikan ekonomi dergisi Forbes ise Hamaney’i dünyanın en güçlü kişilerinden biri olarak gösterdi. Edebiyatla da ilgilenen Hamaney, birçok dini ve siyasi eserin yazarı ve çevirmeniydi.
28 Şubat 2026: Ortadoğu’da yeni dönem
86 yaşındaki Hamaney’in 37 yıllık iktidarı, ABD ve İsrail’in hava saldırılarıyla sona erdi. ABD Başkanı Donald Trump, Hamaney’in Tahran’daki konutunun vurulduğunu ve öldüğünü iddia etti.