1. HABERLER

  2. GÜNDEM

  3. İHD 24 yıldır hakların izinde
İHD 24 yıldır hakların izinde

İHD 24 yıldır hakların izinde

17 Temmuz 1986 yılında kurulan ve bu güne kadar verdiği insan hakları mücadelesinde üyeleri tutuklanan, faili meçhullere kurban giden İHD, 24. kuruluş yıldönümünü İnsan Hakları Akademisi ile taçlandıracak.

A+A-

 24 yıl boyunca insan hakları alanında pratik mücadele verdiklerini belirten İnsan Hakları Akademisi Başkanı Hüsnü Öndül, akademi ile birlikte pratik ve teorik alanı birleştireceklerini belirterek, "Üyelerimiz ve yöneticilerimize bu anlamda eğitimler vereceğiz ve insan hakları alanına yeni bir bakış kazandıracağız" dedi.

12 Eylül 1980 askeri darbesi sonrasında pek çok aydın, yazar, hukukçu, üniversite öğrencisi ve toplumun değişik kesimlerinden muhalif kişiler gözaltına alınmış, tutuklanmış, cezalandırılmıştı. O süreçte ölümler yaşanmış, siyasal partiler, dernekler, sendikalar kapatılmış, yöneticileri cezaevlerine konulmuştu. İşte İnsan Hakları Derneği (İHD), bütün bunlara karşı tutuklu ve hükümlü yakınlarının çalışmaları sonucunda, 17 Temmuz 1986 tarihinde kuruldu. Birçok yazar, gazeteci, doktor, avukat, mimar ve mühendis de İHD'nin kuruluşuna imza attı. 1980 darbesinden zarar gören 98 insan hakları savunucusu tarafından dernekleştirilen İHD'nin üye sayısı kısa sürede artmaya başladı. Kuruluşundan itibaren düşünce örgütlenme özgürlüğü, yaşam hakkı, idam gibi konulara toplumun dikkatini çekmeye çalıştı. İnsan hakları konusunda paneller, sempozyumlar, açıkoturumlar gerçekleştirildi. Bu toplantılarda Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi, Yurttaşlık hakkı, İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi gibi konular anlatıldı. "Savaşa hayır", "Genel af", "Düşünceye özgürlük" ve "Barış" kampanyaları düzenlendi. İHD ayrıca, cezaevlerindeki tutuklu ve hükümlülerin sorunlarıyla ilgilendi. İşkence görenlerin tedavisi için ve dokümantasyon faaliyetinde bulunması için Türkiye İnsan Hakları Vakfı'nı kurdu. İHD Türkiye'nin temel sorununun insan hakları ve demokrasi sorunu olduğu görüşünü savundu. İnsan hakları ve demokrasi sorununun en önemli halkasının da Kürt sorunu olduğunu tespit etti ve bunu her yerde savundu. Sorunun ülke bütünlüğü içinde, insan hakları ve demokratik ilkelere bağlı kalarak, barışçıl yollarla çözülebileceğini savundu. Savaşa, şiddete karşı çıktı. Ülkede ve dünyada barışı savundu. Barış anlayışını, insan hakları ve özgürlükleriyle temellendirdi.

Üyeleri katledilmeye ve tutuklanmaya başlandı

İHD, 24 Ekim 1992 tarihli Genel Kurulu'nda, PKK ile devlet arasında 1984 yılından beri süren silahlı çatışmaları, "savaş" olarak nitelendirdi. Cenevre Sözleşmeleri'ne uyulmasını istedi. Yakılan, boşaltılan köylerle ilgili raporlar hazırladı. Kürt sorununun barışçıl, demokratik çözümü için basın açıklamaları yaptı. İHD'nin kuruluşundan bugüne kadar yöneticileri hakkında binin üzerinde dava açıldı. Bu davalarda 500'ün üzerinde yönetici yargılandı ve halen yargılanmaya devam ediyor. Bugüne değin 25 İHD şubesi hakkında mahkemeler tarafından çeşitli sürelerle kapatma kararı verildi. Bölgedeki 13 şube, baskılar ve yöneticilere yönelik ölüm tehditler nedeniyle kapandı. Kapatmaların yanı sıra 20'ye yakın yöneticisi faili meçhullerle katledildi. İnsan Hakları Derneği'nin ilk genel başkanı Nevzat Helvacı oldu. Helvacı'dan sonra genel başkan olan Akın Birdal, 1998 yılının Mayıs ayında uğradığı silahlı saldırı sonucunda ağır yaralandı. Ardından Hüsnü Öndül dernek genel başkanlığına seçildi.

24. yıl akademi ile taçlandırılacak

28 şubesi ve 10 bin 938 üyesi bulunan İHD 24. kuruluş yıldönümüne özel bir önem atfetti. İnsan Hakları Derneği, 24. kuruluş yıldönümünü 17 Temmuz'da özel bir panelle kutlamaya hazırlanıyor. İHD 17 Temmuz günü İnsan Hakları Akademisi'nin ilkini Ankara'da açıyor. Cumartesi günü, derneğin Ankara'daki Genel Merkezi'nde gerçekleşecek İnsan Hakları Akademisi açılış töreninin ardından, Best Otel'de bir panel düzenlenecek. Paneldeki konuşmacılar arasında İnsan Hakları Derneği Başkanı Öztürk Türkdoğan, İnsan Akademisi Başkanı Hüsnü Öndül, İnsan Hakları Akademisi Kurucu Üyeleri Nevzat Helvacı ve Yavuz Önen, Alevi Enstitüsü Başkanı Prof. Dr. Cengiz Güleç ve Maltepe Üniversitesi İnsan Hakları Araştırma ve Uygulama Merkezi'nden Prof. Dr. İoanna Kuçuradi gibi isimler yer alıyor.

'İHD 24 yıl onurlu bir mücadele verdi'

İHD'nin kurulduğu günden beri yoğun bir insan hakkı mücadelesi verdiğini belirten İHD eski Genel Başkanı ve İnsan Hakları Akademisi Başkanı Hüsnü Öndül, "İHD 24 yıl onurlu bir mücadele verdi ve bunu vermeye de devam edecek. İHD yöneticileri yıllardır baskılara, tutuklamalara ve gözaltılara maruz kaldı. 20'ye yakın üyesi faili meçhulle katledildi. Ama İHD yılmadı ve yoluna devam etti. Devletin belleğine 'İnsan hakkı' diye bir kavramı soktu ve devlette kurumsallaşmaları tetikledi" dedi. İHD'nin başka kurumları da kendisiyle birlikte geliştirdiğini kaydeden Öndül, şunları söyledi: "İHD işkenceyle mücadele için Türkiye İnsan Hakları Vakfı'nı kurdu. Bu vakıf bugün 20 yaşında ve alanında dünyada sayılı örgütler arasında yer alıyor. Dolayısıyla İHD, insan hakları mücadelesine devam ediyor."

'Akademi ile pratik ve teori birleştirilecek'

İnsan Hakları Akademisi kurma kararının 2004 yılında okul açma fikri ile birlikte ortaya çıktığını belirten Öndül, "Şubat 2008 yılında Diyarbakır'da İnsan Hakları Akademisi kuruluş kararını aldık, ancak ekonomik olanaklar elvermediği için bunu başaramadık. Yeni dönemde yönetim bu görev için beni görevlendirdi. Bende insan hakları aktivistleriyle 6 toplantı yaptım ve bu toplantılar sonucunda akademiye ilişkin bir deklarasyon hazırladık. Bu genel kurul tarafından kabul edildi ve İHD yönetimi 24. yılı akademi ile taşlandırmayı uygun buldu. Buradaki amacımız İHD pratik bir örgüttür yani sokaklarda, alanlarda insanlarla el ele olan bir örgüttür. Bu yapacağımız eğitimler ile pratik ve teoriyi birleştireceğiz" dedi.

'Akademisyenler ve aydınlar bilim kurulunda yer alacak'

Teori ve pratiği birleştirme ile insan hakları mücadelesinin ileri bir safhaya taşınacağını kaydeden Öndül, açıklamalarını şu cümleler ile dile getirdi: "Daha önce çeşitli dönemlerde eğitim uygulanmıştı ancak kurumsallaşmamıştı bunlar. İşte bu akademinin kurulması ile bunlar artık kurumsallaşacak. Teorik ve pratik çalışmayı yürütebilmek için kendimizi eğitmemiz gerekiyordu. O nedenle insan hakları akademisini özellikle üyeleri ve yöneticilerini eğitimi için kuruyoruz. İHD dışında bir tüzel kişiliği yok. İHD'nin bünyesinde bir akademi olacak. Akademide aynı zamanda bilim kurulu da yer alacak. 12 kişilik bilim kurulu içerisinde Cengiz Güleç, Kerem Altıparmak, İsmail Beşikçi gibi aydın ve akademisyenler yer alacak. Bu arkadaşlar Eylül ayında programlarını hazırlayacaklar ve Ekim ayında eğitime başlayacaklar."

'24 yıl insan hakları ve özgürlük bilinci için mücadele ettik'

İHD'nin kurucu başkanları arasında yer alan BDP Diyarbakır Milletvekili Akın Birdal ise, 24 yılın acılarla dolu bir mücadele yılı olduğunu ve insan hakları savunucuların bu acılara ve baskılara göğüs gererek mücadele ettiklerini söyledi. Birdal, demokrasinin, barışın ve hukukun üstünlüğünün oluşması ve yerleşmesi için mücadeleler verildiğini ve bunun sonucu olarak insanlara insan haklarına bakış konusunda evrensel bir boyut taşındığını belirterek, şunları ifade etti: "Ezilenlerden ve emekçilerden yana Kürt sorununun demokratik ve barışçıl çözümsüzlüğü yine dün olduğu gibi bugünde insan hakları açısından ağır sonuçlar doğurmaktadır. Dar ağaçları kurulmuyor, ama yaşam hakkı hayatın her yerinde yine yok ediliyor. 24. yılda akademinin oluşması insan hakları bilincinin oluşmasında daha fazla katkı sağlayacak. Yolumuzu aydınlatacak. İHD'yi bu günlere getiren bütün insan hakları savunucularını kutlamak ve bu mücadelede yaşamını yitirenleri anmak lazım." / DİHA