İngiltere'nin eski BM büyükelçisi: 'Amerikalılar bizi savaşa itti'

Chilcot raporunun yayınlanmasının ardından savaş sırasında İngiltere'nin Birleşmiş Milletler büyükelçisi olarak görev yapmış olan Jeremy Greenstock eski Başbakanı savundu.

BBC'ye konuşan Greenstock, dönemin ABD Başkanı George W. Bush ve ekibini İngiltere'yi savaşa sürüklemekle suçlarken, Blair'in askeri harekat için mutlaka BM onayının alınması için ısrarcı olduğunu söyledi. Ancak Greenstock, "ABD'liler BM onay sürecini zaman kaybı olarak gördü" dedi.

7 yılda tamamlanan ve sadece özeti 150 sayfa olan Chilcot raporunda, İngiltere hükümeti tüm diplomatik seçenekleri tüketmeden Irak'a askeri harekata onay vermekle suçlanıyor.

Raporda ayrıca hükümetin askeri harekat kararını yanlış ve eksik istihbarata dayanarak aldığı da ifade ediliyor.

İngiltere'nin eski BM büyükelçisi Jeremy Greenstock, Irak'ın işgali öncesindeki birkaç ayı anlatırken Tony Blair'in askeri seçeneğe başvurmadan önce bir süre daha beklemek istediğini söyledi.

Greenstock, "Blair Irak'taki silah denetçilerine 6 aylık bir ek süre verilmesini ve incelemelerin tamamlanmasını savunmuştu. Ama o zamanlar tüm İngiltere halkı ve büyük ihtimalle de Blair Amerikalıların bizi askeri seçeneğe ittiğini hissetti" dedi.

Greenstock, Irak harekatı öncesinde Birleşmiş Milletler'de yürütülen temasları ise "Başbakan BM kararı konusunda samimiydi, ama Amerikalılar değildi" diyerek anlattı:

"Blair, Saddam Hüseyin'e askeri seçeneğe başvurmadan da geri adım attırtılabileceğini düşünüyordu. Bush da bir dönem bu fikre sıcak bakmıştı. Ama Bush'un arkasındaki kişiler bir an önce harekatın başlatılmasından yanaydı. BM sürecini zaman kaybı olarak gördüler."

Irak harekatının planlanması sürecinde yer almış olan en üst rütbeli İngiliz askeri olan General Tim Cross da eski ABD Savunma Bakanı Donald Rumsfeld'in hem BM'yi hem de İngiltere'yi işgalin sonuçları konusunda dinlemediğini söyledi.

General Cross, ABD'nin Irak ordusunu ve Saddam Hüseyin'in Baas partisini kimseye danışmadan dağıttığını ifade etti.

İşgalin ardından ABD'nin Irak Büyükelçisi olarak atanan Paul Bremer ise BBC'ye açıklamalarında İngiltere'nin Baas partisinin geleceği konusunda detaylı biçimde bilgilendirildiğini savundu.

Bremer, "Plan ABD Başkanı ve savunma bakanı tarafından onaylanmıştı" dedi.

Blair: Doğru kararı aldık

Chilcot raporunun açıklanmasından sonra konuşan eski Başbakan Tony Blair ise her ne kadar Irak savaşında hayatını kaybeden askerler ve aileleri için hayatı boyunca pişmanlık ve üzüntü duyacağını ifade etse de "Ancak kimseyi aldatmadım. Aldığımız kararları haklı gerekçelerle aldık. Hâlâ doğru olanı yaptığımıza inanıyorum ve o karar sayesinde bugün dünya daha iyi, daha güvenli bir yer" demişti.

Aceleyle savaşa girildiği iddialarını da reddeden Blair sözlerine "Tüm seçenekleri tükettik" diyerek devam etti.

2003'te İngiltere parlamentosunda yapılan oylamada Irak'ın işgalinden yana oy kullanan Başbakan David Cameron ise "Yaşananlardan gelecek için ders çıkarmalıyız" dedi.

İşgale karşı oy kullanmış olan muhalefetteki İşçi Partisi'nin lideri Jeremy Corbyn ise Chilcot raporu için "Irak savaşının yanlış bulgulara dayanan bir saldırganlık eylemi olduğu kanıtlanmıştır" dedi.